ALBANIA

wstecz



PAŃSTWO W POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ EUROPIE, NAD MORZEM ADRIATYCKIM

Albania, Shqipëri, Shqipëria, Republika Albanii, Republika e Shqipërisë
Stolica: Tirana (Tiranë)
Powierzchnia: 28 748 km2
Ludność: 3,563 mln (2005)
Ludność miejska: 43%
Gęstość zaludnienia: 130 osoby/km2
Ustrój: republika parlamentarna
Podział administracyjny: 36 okręgów (rrethi)
Język urzędowy: albański, w użyciu grecki
Jednostka monetarna: 1lek = 100quindarka
Grupy etniczno - rasowe: Albańczycy (97%), Grecy (1,8%), Macedończycy, Turcy, Rumuni (1,2%)
Religie: muzułmanie (70%), prawosławni (20%), katolicy (10%)
Przyrost naturalny: 11,9%o
Przeciętna dł. życia: 72 lata (mężczyźni 69 lat, kobiety 75lat)
Gł. miasta (liczba mieszk. w tys.): Tirana (270), Durresi (86), Elbasani (84), Szkodra (82), Vlora (74)
Ludność miejska: 37,9%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 20%, plantacje 4%, użytki zielone 14%, lasy 36%, pozostałe 26%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 49,5%, przemysł 30,5%, usługi 20%
PNB na 1 mieszk.: 810 USA
Zadłużenie: 706 mln USD
Granica: z Serbią i Czarnogórą (287 km), Macedonią (151 km), Grecją (282 km)
Święto narodowe: 28 listopada (Dzień Niepodległości - 1912)


Albania, przez stulecia zależna od Turcji i mająca jeszcze przed II wojną światową, system półfeudalny, należy do najbardziej zapóźnionych państw Europy. Dziś los Albańczyków powoli się poprawia - mogą już posiadać samochody (zakazane w czasach komunistycznych), mają prawo do wyznawania religii (przez dziesięciolecia w tym oficjalnie ateistycznym państwie wymordowano tysiące chrześcijan i wyznawców innych religii), ale poziom życia wciąż odbiega od standardu jaki osiągnęły choćby sąsiednie kraje bałkańskie. Dodatkowym problemem jest brak stabilności politycznej i społecznej, wielowiekowa tradycja nieposzanowania władzy państwowej, a ostatnio także setki tysięcy rodaków, przybyłych z ogarniętego wojną Kosowa.


HISTORIA

W starożytności obszar kraju zwany był Ilirią, istniały tam także kolonie greckie. W 168 r. kraj został uzależniony od Rzymian, a od końca IV w. zależny był od Bizancjum. W VI w. północ Albanii opanowali Słowianie. Od IX do XI w. Albania wchodziła w skład Bułgarii. W XII w. powstało pierwsze państwo albańskie, które w XIV w. popadło w zależność od Serbii. Po kilkudziesięciu latach Albańczykom udało się zrzucić zależność serbską, jednak na początku XV w. kraj podporządkowała sobie Turcja. W wyniku powstania prowadzonego przez Skanderbega (Gjergja Kastrioti) Albania na pewien czas (1443-1467/1479) odzyskała niepodległość. W XIX w. istniał silny ruch dążący do uniezależnienia Albanii, zwany Rilindja. W 1912 r. po czterech latach powstania, Kongres Narodowy we Vlorze ogłosił deklarację niepodległości. Do II wojny światowej Albania była kolejno księstwem, królestwem, republiką i ponownie królestwem. W kwietniu 1939 r. kraj został najechany, i wkrótce opanowany przez Włochy. Od 1943 r. Albania okupowana była przez wojska niemieckie. Po wycofaniu się ich w Albanii rozgorzała walka o władzę między monarchistami i komunistami, wygrana przez tych ostatnich przy wsparciu jugosłowiańskich sił Broz Tity. Premierem kraju został na około 40 lat Enwer Hodża. W 1946 r. zniesiono monarchię, Albania wprowadziła represyjne rządy stalinowskie. W latach 60-tych kraj ten zamroził stosunki z pozostałymi państwami bloku wschodniego, zacieśniając jednocześnie współpracę z Chinami. Po śmierci Hodży kolejny przywódca - Ramir Alia - rozpoczął postępującą liberalizację kraju. Wybory w 1992 r. wygrała po raz pierwszy po wojnie opozycja antykomunistyczna.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 3 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 800 USD
  • Przyrost PKB: 9,0%
  • Eksport: 552,4 mln USD (2004)
  • Import: 2,076 mld USD (2004)
  • Inflacja: 20%
  • Bezrobocie: 16%

TURYSTYKA

Albania jest w 75% krajem górzystym. Na terenie całego państwa znajdują się szczyty o wysokości podobnej do wierzchołków tatrzańskich. Na wybrzeżu Adriatyku znajdują się rozległe piaszczyste plaże, a ponadto liczne jeziora, laguny i mierzeje. Niektóre miasta kraju mają starożytny rodowód (Vlora, Berati, Butrinti). Mimo tych walorów kraj ten był, w wyniku izolacjonistycznej polityki, przez lata niemal całkowicie zamknięty dla turystów zagranicznych. Obecnie mimo większego otwarcia liczba turystów nie przekracza rocznie kilkudziesięciu tysięcy.
 

KUCHNIA
 
Kuchnia Albanii przypomina pod wieloma względami kuchnie innych krajów bałkańskich, wzbogacone przez wpływy tureckie. Najpopularniejszą potrawą jest powszechnie spożywane gyro - pieczona baranina podawana najczęściej z chlebkiem pita. Albańczycy chętnie jedzą mięso (mish), ziemniaki (patate) z jarzynami (najczęściej są to pomidory i cebula) z dodatkiem oliwy z oliwek. Z serów najpopularniejsza jest feta (djathë). Na północy kraju jada się oriz më tamel - pudding ryżowy na owczym mleku. W Albanii powszechnie spożywa się jogurt (kos). Narodowym trunkiem albańskim jest rakia, wyrabiana z winogron i innych owoców, lecz pije się także dużo młodego wina (podawane jest ono do niemal każdego posiłku). Popularną wodą mineralną jest Glina.
 

NIEZBĘDNE INFORMACJE
 
Ambasada Republiki Albanii, 02-386 Warszawa, ul. Altowa 1, tel.: (22) 824 14 27, 658 03 31, faks: 824 14 26, e-mail: alb@atos.warman.com.pl
 
Do Tirany można bezpośrednio dotrzeć z kilkunastu portów lotniczych Europy. Na granicy pobierana jest nieoficjalna opłata wjazdowa i wyjazdowa. Po Albanii najłatwiej podróżować autobusami, kolej łączy tylko większe miasta. Wymiana waluty jest legalna i łatwa do przeprowadzenia. Karty kredytowe z wolna wchodzą do użycia. Numer kierunkowy kraju: 335.
Język albański należy do grupy języków indoeuropejskich. Poza krajem rodzimym posługuje się nim ludność albańska w Jugosławii, Grecji, Macedonii i Włoszech. Od 1908 r. w języku albańskim stosuje się pismo łacińskie. Niektórzy Albańczycy znają włoski, rzadziej angielski.

PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA ALBAŃSKIEGO

  • Dzień dobry - Tungjatjeta (wymawiaj: tundzatjeta)
  • Dziękuję - Faleminderit (faleminderit)
  • Gdzie jest...? - Ku ësbtë...? (ku eszt...)
  • Tak - Po (po)
  • Nie - Jo (dżo)
  • Nie rozumiem - Unë nuk kuptoj (un nuk kuptoj)

MIASTA
TIRANA
 
Stolica i największe miasto Albanii (430 tys. mieszk.), położone w dolinie u stóp gór Dajti, przemysłowe i kulturalne centrum kraju. W pobliżu miasta w średniowieczu istniała twierdza Petrele. Miejscowość wzmiankowana była po raz pierwszy w XV w., jako miasto występuje od początku XVII w. Od 1920 r. Tirana jest stolicą Albanii. W okresie II wojny światowej była ważnym ośrodkiem ruchu oporu. Punktem centralnym stolicy jest Plac Skanderbega z dość odstraszającymi przykładami monumentalnej architektury socrealistycznej. Obok XVIII-wiecznego meczetu Etehem Beya stoi konny pomnik największego bohatera Albańczyków - Skanderbega. Nieopodal znajduje się pałac ostatniego króla Albanii - Ahmeda beg Zoga. Nowoczesną cerkiew oglądać można w Wielkim Parku (Parku i Madh). Narodowa Galeria Sztuki eksponuje prace artystów renesansowych i współczesnych. W potężnej piramidzie Centrum Kulturalnego organizowane są różnego rodzaju wystawy. W Narodowym Muzeum Historycznym można zapoznać się z historią kraju. W pobliżu miasta zachowały się ruiny twierdzy Petrele.

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj