Belgia, Królestwo Belgii, Belgique, België, Royaume de Belgique, Koninkrijk België

Stolica: Bruksela (Brussel, Bruxelles)

Powierzchnia: 30 528 km²

Ludność: 10 360 tys. (2005)

Gęstość zaludnienia: 333,7 osoby/km²

Ustrój: monarchia parlamentarna

Podział administracyjny: 9 prowincji

Język urzędowy: francuski (dialekt waloński) i flamandzki (dialekt języka niderlandzkiego), w użyciu język niemiecki, głównie w pobliżu miasta Eupen. Od 1963 obowiązuje podział na 3 strefy językowe: flamandzką, walońską i dwujęzyczną w Brukseli

Jednostka monetarna: 1frank belgijski  = 100 centymów

Grupy etniczno - rasowe: Flamandowie (56,6%), Walonowie (32%), Niemcy (0,7%), pozostali (10,7% gł. Włosi)

Religie: katolicy (81%), protestanci (1%), muzułmanie (1%), pozostali (17%)

Przyrost naturalny: 0,15%o (2005)

Przeciętna dł. życia: mężczyźni 75 lat, kobiety 82 lata

Ludność miejska: 97%

Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 24%, plantacje 1%, użytki zielone 21%, lasy 21%, pozostałe 33%

Struktura zatrudnienia: rolnictwo 3%, przemysł 27%, usługi 70%

PNB na 1 mieszk.: 25 380 USD

Zadłużenie:

Święto narodowe: 21 lipca (dzień zaprzysiężenia pierwszego króla Leopolda I w 1831 r.)

Belgia, mimo krótkiej, 150-letniej państwowości, należy do krajów o dłuższej tradycji. Przebiegający przez jej terytorium podział wpływów kulturowych Francji i państw germańskich - Niemiec i Holandii - przez stulecia kształtował losy tego kraju. Odrębności te, a nawet antagonizmy, utrzymują się do dziś, grożąc od czasu do czasu rozpadem państwa. Należąca w XIX w. do najsilniej uprzemysłowionych potęg europejskich Belgia obecnie czerpie swój dobrobyt przede wszystkim z handlu. Belgia będąc w pewnym sensie centrum Europy (znajduje się tam centrala Unii Europejskiej oraz Kwatera Główna NATO) pozostaje krajem małych, uroczych miasteczek z bezcennymi zabytkami i zadbanymi domami z czerwonej cegły.

HISTORIA

W starożytności obszar Belgii zamieszkany był przez Celtów oraz celtycko-germańskich Belgów. Od 57 r. p.n.e., przez kolejne 500 lat tereny kraju znajdowały się, jako część Galii, pod kontrolą Rzymu. Od początku rzymskiej obecności miała miejsce silna romanizacja. Od 486 r. obszar Belgii był częścią państwa Franków. Po traktacie w Verdun (843 r.) Belgia została podzielona między nowopowstałe kraje - Francję i Niemcy. W kolejnych stuleciach Belgia była częścią państwa burgundzkiego, Niderlandów, należała do Hiszpanii (1555-1713), następnie do Austrii (1713-1792), Francji (1792-1814) oraz Holandii. Belgia jest niezależnym państwem od 1830 r. Niepodległość zdobyła w wyniku powstania przeciwko dominacji holenderskiej. W czasie I wojny światowej Belgia była krajem neutralnym, lecz została zaatakowana przez Niemcy. W wyniku Traktatu w Wersalu do Belgii przyłączono niemieckie okręgi Eupen i Malmedy. W 1921 r. Belgia zawiązała wraz z Luksemburgiem unię celną i gospodarczą. W 1940 r. kraj został najechany przez hitlerowską Rzeszę. Po wyzwoleniu w 1944 r. powstała unia z Luksemburgiem i Holandią. W 1963 r. wprowadzono podział kraju na strefy językowe (na północy - we Flandrii - język niderlandzki, na południu - w Walonii - francuski, w stołecznej Brukseli - obydwa języki).

GOSPODARKA

TURYSTYKA

Belgia leży w centrum Europy zachodniej. Kraj odwiedzany jest przez około 5 milionów turystów, dla których Belgia jest krajem docelowym, oraz kilkakrotnie więcej przejeżdżających tranzytem (np. udających się promem do Anglii). Najwięcej turystów przyjeżdża z Holandii, Niemiec, Wielkiej Brytanii oraz Francji. Ruch turystyczny skupia się przede wszystkim w zabytkowych miastach kraju - Brukseli, Antwerpii, Gandawie, Bruggii, Liege, Leuven, Tournai, Tongeren. Odwiedzane są też chętnie znane uzdrowiska nadmorskie: Spa (w XVI w. najważniejsza miejscowość wypoczynkowa w całej Europie) i Ostenda, oraz miejsca kultu religijnego (Benneux, Saint-Hubert i Beauraing). Turystycznym walorem Belgii są silnie kultywowane tradycje ludowe (w tym tkactwo, koronkarstwo).

KUCHNIA

Międzynarodową sławę zdobył belgijski gofr (gauffre). Podobnie stało się z frytkami ziemniaczanymi, które wywodzą się z tego kraju. Tu także wyhodowano cykorię, która miała być europejską namiastką kawy. Z cykorii robi się sałatki i zupy, a także bardziej wyrafinowane dania jak np. faisan a la brabançone - bażant gotowany z cykorią po brabancku. Na wybrzeżu miejscowym specjałem są krokiety krewetkowe, w okolicach Gandawy - waterzooi - gulasz z kurcząt, w okolicach Liége - sałatka Liégoise z fasolą i bekonem, w Mechelen - potrawy ze szparagów, a praktycznie wszędzie - sery. Do specjalności kuchni belgijskiej należy także lapin a la biere (zając w piwie) oraz carbonnade (gulasz wołowy). W Belgii zjada się i wypija duże ilości czekolady, szczególną popularnością cieszą się praliny. Na deser spożywa się także słodkie couques, pierniki speculoos i orzechowe pain d'amandes. Belgowie spożywają duże ilości piwa. Najpopularniesze gatunki to: Konnick, Gouden Carolus, Tarwebier, Gueuze.

NIEZBĘDNE INFORMACJE

Ambasada Królestwa Belgii, 00-095 Warszawa, ul. Senatorska 34, tel.: 827-02-33 do 5, fax: 635-57-11, e-mail: ambabel.warsaw@pol.pl

 

Ambasada Polska w Belgii: Bruksela, 29 Avenue des Gaulois.

Do Brukseli można z Polski dotrzeć samolotem, pociągiem i autobusem (także do innych miast kraju). W Belgii można poruszać się pociągami (co nie jest, biorąc pod uwagę niewielkie odległości, kłopotliwe ani przesadnie drogie), a także rowerem (liczne wypożyczalnie). Komunikacja autobusowa w Belgii jest słabo rozwinięta. Banki pracują zwykle od 9.00 do 16.00 (w niektórych obowiązuje godzinna przerwa w porze lunchu). Karty kredytowe przyjmowane są w wielu miejscach. Sklepy są otwarte od 10.00 do 18.00 (także w soboty), w piątki pracują dłużej. Do telefonowania używa się monet 5 i 20-frankowych lub kart magnetycznych (Telecards).

W Belgii językami urzędowymi są: francuski, niderlandzki i niemiecki. Język francuski, używany jest na południu kraju (w Walonii) oraz w oficjalnie dwujęzycznej Brukseli. Należy on do grupy języków romańskich. W Belgii posługuje się francuskim około 42% ludności. Język niderlandzki (holenderski) jest używany na północy Belgii - we Flandrii oraz w stolicy kraju; ogółem posługuje się nim około 56% ludności Belgii. Język niemiecki należy, podobnie jak niderlandzki, do grupy języków germańskich. Język ten jest używany przez ludność wschodnich krańców regionu Liége, przy granicy z Niemcami i Luksemburgiem (posługuje się nim około 1% ludności kraju).

PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA FRANCUSKIEGO

PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA NIDERLANDZKIEGO

PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA NIEMIECKIEGO

MIASTA

BRUKSELA (nid. BRUSSEL, fr. BRUXELLES)

Stolica Belgii, położona w centrum kraju (zespół miejski 952 tys. mieszk.) nad rzeką Senne. Wielki ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy, miasto oficjalnie dwujęzyczne (francuski i niderlandzki), główna siedziba Unii Europejskiej i Sekretariatu NATO. Bruksela po raz pierwszy wzmiankowana była w 966 r., w następnych stuleciach była stolicą Brabancji. Od XIII w. miasto jest wielkim ośrodkiem tkactwa. W 1830 r. Bruksela została stolicą niepodległej Belgii. Sercem miasta jest zabudowany bogato zdobionymi kamienicami Grand Place z górującym nad nimi imponującym gotyckim Ratuszem (Hôtel de Ville) z XV w. Także na Grand Place znajduje się Dom Króla (Maison du Roi), XVI-wieczny pałac, w którym dziś mieści się Muzeum Miejskie z kolekcją ceramiki i wyrobów ze srebra, z których słynie miasto. W pogodne wieczory Gran Place ożywa dzięki pokazowi son-et-lumiére (światło i dźwięk). Nieopodal Placu znajdują się XIX-wieczne Galerie św. Huberta, miejsce gdzie można spędzić czas wędrując wśród szeregów galerii, kafejek i restauracji różnorodnych kuchni świata. Pałac Królewski i Pałac Narodów (siedziba parlamentu Belgii) oddzielone są od siebie dobrze utrzymanym Parkiem Brukselskim. Katedra św. Michała (Cathédrale St-Michel), której początki sięgają XII w. słynie z pięknych XVI-wiecznych witraży. Przy urokliwym placu Grand Sablon wznosi się kościół Notre Dame du Sablon, zbudowany w stylu gotyckim. Pozostałością XII-wiecznych fortyfikacji jest Tour Noir (Czarna Wieża). Jednym z symboli miasta jest niepozorna Maneken Pis - figurka siusiającego chłopca z 1619 r. Musée Royale d'Art Ancien (Królewskie Muzeum Sztuki Dawnej) eksponuje prace malarzy flamandzkich i holenderskich m.in. Cranacha, Breughela, Rubensa, Van Dycka, Bosch, J. L. Davida. Musée d'Art Moderne prezentuje zbiór prac twórców XIX i XX w. (m.in. Gauguina, Matisse'a, Degasa i Dalego). Musée Instrumental (Muzeum Instrumentów Muzycznych) posiada kolekcję ponad tysiąca instrumentów. W Brukseli warto poszukać też licznych tu przykładów lokalnej odmiany architektury secesyjnej. W pobliskim Waterloo znajdują się muzea Napoleona i Wellingtona w miejscu wielkiej bitwy z 1815 r., kończącej epokę napoleońską.

ANTWERPIA (ANTWERPEN)

Miasto na północy Belgii (459 tys. mieszk.), położone nad rzeką Skaldą. Duży ośrodek przemysłowy, największy po Rotterdamie port morski Europy (przeładunek 110 mln t), ważne centrum akademickie (2 uniwersytety), kulturalne i turystyczne. Antwerpia znana była jako miasto już w VII w. Prawa miejskie uzyskała w 1291 r. W XVI w. Antwerpia wyrosła na najważniejsze i najbogatsze miasto handlowe Europy. W XIX w. wybudowano tu port wojenny i drugą według wielkości twierdzę na kontynencie. Gotycka katedra NMP (Onze-Lieve-Vrouwekatedraal) o siedmiu nawach, pochodząca z XIV-XVI w. jest największym w kraju kościołem. Nieopodal katedry znajduje się Grote Markt z renesansowym ratuszem i XVI-wiecznymi bogato zdobionymi kamieniczkami. Forteca Steen, położona nad Skaldą, jest najstarszym budynkiem w mieście (XII w.). 24-piętrowy Torengebouw jest jednym z najstarszych drapaczy chmur w Europie. Muzeum Rubensa znajduje się w dwóch sąsiadujących ze sobą kamienicach (Rubenshuis), należących niegdyś do tego słynnego, urodzonego w Antwerpii malarza. Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych (Koninklijk Museum voor Schone Kunsten) prezentuje prace Rubensa, van Dycka, Halsa i Breugela oraz obrazy ich współczesnych następców. Nationaal Scheepvaartmuseum (Muzeum Morskie) prezentuje wiele pięknych modeli statków. Atrakcją turystyczną są też szlifiernie diamentów na Pelikaan Straat, a samo miasto uznaje się za czołowy ośrodek handlu diamentami na świecie. Będąc w Antwerpii warto też pójść na pchli targ, targ starych mebli, ptasi targ lub do istniejącego od 1843 r. ogrodu zoologicznego.

BRUGIA (BRUGGE)

Miasto na północnym zachodzie Belgii (116 tys. mieszk.); ośrodek administracyjny prowincji Flandria zachodnia i duży port śródlądowy, połączony z Morzem Północnym kanałami, ważne centrum turystyczne (zwany "Flamandzką Wenecją"). Miasto wzmiankowane było już w VII w. jako "Municipium Brugense". W następnych wiekach Brugia była siedzibą hrabiów Flandrii, a jednocześnie należała do najważniejszych centrów handlowych tej części Europy. Tu powstała pierwsza na kontynencie giełda. W XIII w. Brugia przystąpiła do związku miast hanzeatyckich. Śródmieście miasta pozostaje niemal nie zmienione od 400 lat. Kościół NMP (Onze-Lieve-Vrouwekerk) posiada najwyższą w Belgii wieżę (116 m) oraz cenną kolekcję malarstwa. Z wieży dzwonnicy na Rynku (Markt) podziwiać można panoramę całego miasta. Na Rynku stoi także Provinciaal Hof - neogotycki budynek lokalnego rządu. Nieopodal znajduje się XIV-wieczny ratusz (Stadhuis) i Bazylika Świętej Krwi (Heilig-Bloed Basiliek) z XII w., szczycąca się posiadaniem fiolki z krwią Chrystusa. Begijnhof, dawny przytułek z 1245 r. wzniesiono dla wdów po uczestnikach wypraw krzyżowych. W mieście znajdują się dziesiątki kamiennych mostów, z których większość to obiekty zabytkowe. Muzeum Memlinga w budynku dawnego Szpitala św. Jana prezentuje ekspozycję obejmującą życie i dorobek najsłynniejszego malarza pochodzącego z tego miasta.

GANDAWA (GENT)

Miasto w północnej Belgii nad rzeką Skaldą, na niderlandzkim obszarze językowym (227 tys. mieszk.). Ośrodek przemysłowy, centrum uniwersyteckie i turystyczne. Miasto istniało już w VI w., rozwinęło się w XI -XII w., wkrótce stając się ważnym ośrodkiem sukiennictwa. Ze względu na powiązania z polityką i gospodarką angielską, miasto ucierpiało znacznie podczas wojny trzydziestoletniej w XVII w. Gandawa należy do najbardziej zabytkowych i najczęściej odwiedzanych przez turystów miejscowości w Belgii. W gotyckiej katedrze św. Bawona (XIII-XVI w.) znajduje się ołtarz Baranka Mistycznego z XV w., autorstwa braci van Eycków, uznawany za najwybitniejsze dzieło gotyckiego malarstwa flamandzkiego. Ratusz gandawski pochodzi z XVI w. Zamek Gravensteen pochodzący z IX-XII w. został przebudowany w XVI w. W mieście znajduje się także szereg zabytkowych kościołów, pałaców i kamienic z XII-XIX w. W Gandawie odbywa się słynny festiwal kwiatów (Floralies Gantoises).

LIÉGE

Miasto na wschodzie Belgii, położone nad Mozą (zespół miejski 590 tys. mieszk.). Liége jest stolicą Walonii oraz największym ośrodkiem francuskiego obszaru językowego w Belgii, dużym ośrodkiem przemysłowym, ważnym portem na Mozie, a także ośrodkiem akademickim i kulturalnym. Początki miasta wiążą się z powstaniem na obszarze dzisiejszego miasta osady rzymskiej Leodium. W X w. miasto było ważną fortecą i stolicą księstwa w ramach cesarstwa niemieckiego. W następnych stuleciach stało się ośrodkiem politycznym i kulturalnym Dolnej Lotaryngii. W 1815 r. miasto zostało przyłączone do Niderlandów. W czasie dwóch wojen światowych w Liége i okolicy trwały zaciekłe walki z Niemcami. Liége zwane jest ze względu na znaczną liczbę zachowanych zabytków architektury miastem-muzeum. Muzeum Curtisa zawiera najbogatsze w kraju zbiory sztuki użytkowej. Muzeum Broni w Liége eksponuje jedne z najbogatszych tego typu kolekcji na świecie. Do cenniejszych zabytków miasta należą: gotycka katedra i pałac biskupi, liczne kościoły i pałace arystokratów.