BOŚNIA I HERCEGOWINA

wstecz



PAŃSTWO W POŁUDNIOWEJ EUROPIE, NAD MORZEM ADRIATYCKIM

Bośnia i Hercegowina, Republika Bośni i Hercegowiny, Bosna i Hercegovina, Republika Bosna i Hercegovina
Stolica: Sarajewo (Sarajevo)
Powierzchnia: 51 129 km2
Ludność: 3592 tys. (1999)
Gęstość zaludnienia: 70,3 osoby/km2
Ustrój: republika
Podział administracyjny: 2. krainy historyczne Bośni (w północnej części) i Hercegowiny (na południu)
Język urzędowy: serbskochorwacki
Jednostka monetarna: 1 dinar = 100 para
Grupy etniczno - rasowe:  Bośniacy (41,4%), Serbowie (30,8%), Chorwaci (17,6%), pozostali (14%)
Religie: muzułmanie (44%), prawosławni (31%), katolicy (15%), pozostali (14%)
Przyrost naturalny: 0,44%o (2005)
Przeciętna dł. życia: mężczyźni 70 lat, 76 kobiety  lat
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne %, użytki zielone %, lasy %, pozostałe %
Struktura zatrudnienia: rolnictwo %, przemysł %, usługi %
PNB na 1 mieszk.:  USD
Zadłużenie:
Święto narodowe: 72,3 lat (mężczyźni 69,5 lat, kobiety 75,1 lat)


Bośnia pozostawała przez kilkaset lat pod kontrolą Turcji i uległa silnej islamizacji. Dążenia niepodległościowe szczególnie silne w XIX i XX w. doprowadziły do wyzwolenia, jednak zależność turecka została w pewnym sensie zamieniona na zależność od południowo- słowiańskiej Jugosławii, w której pozycja i aspiracje Bośniaków były marginalizowane. Uniezależnienie od Jugosławii w 1992 r. spowodowało agresję wojsk Federacji i kilkuletnią, krwawą wojnę. Zakończenie wojny nie doprowadziło do rozwiązania podstawowych problemów kraju - Bośnia, niegdyś niezamożna, jest teraz zrujnowana, kraj nadal stanowi mozaikę etniczną wrogo nastawionych do siebie nacji, a system trójwładzy bośniacko-serbsko-chorwackiej dowodzi faktycznego podziału państwa.


HISTORIA

Obszar obecnej Bośni-Hercegowiny zamieszkiwali w starożytności Ilirowie. Na początku nowej ery kraj został opanowany przez Rzymian i stał się częścią prowincji Dalmacja. W VII w. tereny te opanowali Słowianie. W X w. powstało pierwsze państwo słowiańskie. W XI w. Bośnię podbiło Bizancjum, a następnie Serbia. W XII w. w kraju stopniowo utrwalały się wpływy Węgier. W XIV w. niepodległa Bośnia rozpadła się na drobne państewka feudalne (w tym Hercegowinę na południu kraju). W II połowie XV w. Bośnia (1463) i Hercegowina (1482) popadły w zależność od Turcji. Rządy tureckie utrzymywały się przez około 400 lat i towarzyszyła im intensywna islamizacja ludności kraju. W latach 1875-1876 miało miejsce powstanie antytureckie. Po wojnie turecko-rosyjskiej kraj został włączony - na zasadzie samorządu - do Austro-Węgier. W 1908 r. proklamowano oficjalną aneksję Bośni przez Austro-Węgry. W 1914 r. w Sarajewie zginął w zamachu następca tronu Austro-Węgier - Ferdynand z żoną, co stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej. Po zakończeniu wojny w 1918 r. Bośnia i Hercegowina weszły w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (od 1929 r. - Królestwa Jugosławii). Podczas II wojny światowej Bośnia wraz z Hercegowiną była częścią Niezależnego Państwa Chorwackiego, popieranego przez Niemcy i Włochy. Od 1945 r. znalazła się ponownie w granicach Jugosławii. W 1992 r. Bośnia-Hercegowina, idąc za przykładem innych republik związkowych, proklamowała niepodległość, co spowodowało (w marcu 1992 r.) agresję sił jugosłowiańskich i kilkuletnią krwawą, wyniszczającą wojnę w którą zaangażowani byli Serbowie, Chorwaci i bośniaccy muzułmanie.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 5 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 1 100 USD
  • Przyrost PKB: 30%
  • Eksport: 0,8 mld USD
  • Import: 2,5 mld USD
  • Inflacja: 5%
  • Bezrobocie: 40%

TURYSTYKA

Bośnia-Hercegowina ma korzystne warunki naturalne do rozwoju turystyki. Większość kraju (poza skrawkami wschodnimi nad rzeką Sawą) to tereny górsko-wyżynne (Góry Dynarskie). Niewątpliwym walorem turystycznym są też tradycje kultywowane przez muzułmańską ludność Bośni. Niestety wojenne zniszczenia jak i wciąż utrzymująca się niepewna sytuacja polityczna sprawiają, że Bośnia praktycznie nie jest odwiedzana przez turystów zagranicznych.


KUCHNIA

Kuchnia Bośni i Hercegowiny nie różni się bardzo od kulinarnych propozycji sąsiednich krajów, utrzymuje się przy tym silny wpływ kuchni tureckiej (np. musaka oraz chlebek pita nadziewany serem). Bośniacy spożywają duże ilości pieczonego mięsa (np. siekana wołowinę sevapaisi). Popularne danie dolma sogan to ryżowo-mięsne gołąbki zawijane w cebulę. Bosanski lomac to nazwa gulaszu mięsno-warzywnego. Słodycze bośniackie noszą również wyraźne piętno kuchni tureckiej.


NIEZBĘDNE INFORMACJE

W Polsce nie ma przedstawicielstwa dyplomatycznego Bośni-Hercegowiny. W Bośni i Hercegowinie nie działa przedstawicielstwo dyplomatyczne RP.
Polska nie ma bezpośredniego połączenia z tym krajem, najłatwiej do Bośni-Hercegowiny dostać się z sąsiedniej Chorwacji. Kraj powoli powraca do życia po poważnych zniszczeniach wojennych z pierwszej połowy lat 90-tych i wyjazdy turystyczne do Bośni-Hercegowiny należą wciąż do rzadkości.

Językami urzędowymi kraju są: serbski i chorwacki. Obydwa są bliskimi sobie językami południowo- słowiańskimi (do niedawna traktowane były jako jeden wspólny język sersko-chorwacki). W pierwszym używa się cyrylicy, w drugim alfabetu łacińskiego.


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA SERBSKIEGO

  • Dzień dobry (rano / w ciągu dnia / wieczorem) - Dobre jutro / Dobar ban / Dobro vecxe
  • Do widzenia - Dovidyenja
  • Proszę - Molimte
  • Dziękuję - Hvala
  • Przepraszam - Izvinite
  • Tak - Da
  • Nie - Ne
  • Nie rozumiem - Ne razumem

PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA CHORWACKIEGO

  • Dzień dobry (rano / w ciągu dnia / wieczorem) - Dobro jutro / Dobar dan / Dobra vexcer
  • Do widzenia - Do vidjanja / Zbogom
  • Proszę - Molim
  • Dziękuję - Hvala
  • Przepraszam - Oprostite / Izvinite
  • Tak - Da
  • Nie - Ne
  • Nie rozumiem - Ne razumijem

MIASTA
SARAJEWO (SARAJEVO)

Stolica i największe miasto Bośni-Hercegowiny (530 tys. mieszk.); główny ośrodek przemysłowy i kulturalny kraju. Miasto wymieniane było po raz pierwszy w źródłach historycznych w 1244 r. Następnie przez cztery stulecia znajdowało się pod rządami tureckimi, będąc siedzibą namiestnika Bośni (nazwa miasta pochodzi od tureckiego słowa - "seraj" - pałac). Szczególny rozkwit Sarajewo przeżywało w XVI w. W latach 1908-1918 miasto było ośrodkiem administracyjnym Bośni i Hercegowiny. W czerwcu 1914 r. w Sarajewie został dokonany przez separatystów serbskich zamach na następcę tronu Austro-Węgier - arcyksięcia Ferdynanda. Śmierć arcyksięcia była bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej. Po wojnie znalazło się w granicach Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (od 1929 r. - Jugosławii). W 1984 r. miasto było gospodarzem XIV zimowych Igrzysk Olimpijskich. W 1991 / 1992 r. Sarajewo stało się stolicą niezależnej Bośni-Hercegowiny. Sarajewo, mimo zniszczeń wojennych, jest największym - poza Stambułem - kompleksem architektury muzułmańskiej w Europie. W mieście istnieje ponad 60 meczetów. Meczet Gazi Husrev-bej z XVI w. jest uznawany za najdostojniejszy na całych Bałkanach. Pozostałe najbardziej reprezentacyjne meczety to: Ferdahija, Ali Pasza, Miszcina. Cerkiew prawosławna w Sarajewie pochodzi z XIV-XVI w., katedra katolicka z XIX w.

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj