FRANCJA

wstecz



PAŃSTWO W ZACHODNIEJ EUROPIE, NAD OCEANEM ATLANTYCKIM

Francja, Republika Francuska, République Française
Stolica: Paryż (Paris)
Powierzchnia: 547 tys. km2
Ludność: 60 656 tys. (2005)
Gęstość zaludnienia: 108,7 osoby/km2
Ustrój: republika
Data przystąpienia do Unii: 1957r.
Bezrobocie: 8,9%
Długość autostrad: 9 303 km
Podział administracyjny: 96 departamentów
Język urzędowy: francuski
Jednostka monetarna: 1 euro (EUR) = 100 euro centów
Grupy etniczno - rasowe: Francuzi (93,6%), Alzatczycy i Lotaryngijczycy (2%), Bretończycy (1,5%), Katalończycy (0,5%), pozostali (2,4%, gł. Flamandowie, Baskowie, Algierczycy)
Religie: Katolicy (90%), protestanci (2%), muzułmanie (1%), wyznawcy judaizmu (1%), pozostali (6%)
Przyrost naturalny: 0,35%o
Przeciętna dł. życia: 77,9 lat (mężczyźni 73,9 lat, kobiety 81,9 lat)
Ludność miejska: 74,7%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 33%, plantacje 2%, użytki zielone 20%, lasy 27%, pozostałe 18%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 4,3%, przemysł 25%, usługi 70,7%
PKB na 1 mieszk.: 25 400 euro
Święto narodowe: 14 lipca (rocznica zburzenia Bastylii w 1789r.)


Francja jest w pojęciu przeciętnego Europejczyka (a na pewno Francuza) krajem kultury i sztuki, zaś Paryż - duchową stolicą Europy. Jednak niewątpliwy dorobek artystyczny i intelektualny tego kraju możliwy był dzięki napływowi do Francji w ciągu stuleci tysięcy artystów i intelektualistów z całego kontynentu, którzy w przyjaznym francuskim (głównie paryskim) środowisku tworzyli dzieła nie tyle francuskie, ile europejskie. Francja jest do dziś stolicą mody, gigantem przemysłu perfumeryjnego i producentem najprzedniejszych win. Współczesna Francja to także największa, po Niemczech, potęga gospodarcza kontynentu, która usilnie walczy z zalewem amerykańskości na swoim podwórku oraz w całej Europie.


HISTORIA

Obszar Francji zasiedlony był w starożytności przez Celtów (przede wszystkim Gallów). Kraj został w I w. p.n.e. podbity przez Rzymian i silnie zromanizowany. Od V w. miało miejsce osiedlanie się na terenie Francji plemion germańskich. W II połowie V w. kraj został opanowany przez germańskich Frankowie, stając się od VIII w. integralną częścią monarchii Karolingów. Po rozpadzie państwa Karola Wielkiego, w wyniku ustaleń Traktatu w Verdun w 843 r., obszar Francji znalazł się w królestwie zachodniofrankońskim. W X w. utrwaliła się dla tego obszaru nazwa Francja. W ciągu następnych trzech stuleci miało miejsce rozbicie dzielnicowe kraju. Jednoczenie Francji rozpoczęło się w XII w. W latach 1337-1453 Francja toczyła z Anglią wojnę tzw. Stuletnią. Od początku XVI w. we Francji panowały rządy absolutystyczne, dzięki którym kraj stał się (szczególnie w okresie panowania Ludwika XIV - 1643-1715) największą potęgą europejską). W 1789 r. wybuchła Wielka Rewolucja Francuska, która obaliła monarchię. W latach 1795-1804 Francja była republiką, zaś od 1804 do 1814 r. cesarstwem pod rządami Napoleona I Bonaparte. W okresie jego rządów Francja stała się wielką potęgą europejską, która bezpośrednio podporządkowała sobie lub uzależniła od siebie znaczną część kontynentu. Po pokonaniu Napoleona Francja utraciła zdobyte terytoria, a władzę w kraju zdobyła ponownie dynastia Burbonów. W 1830 i 1848 r. krajem wstrząsnęły dwie rewolucje. Po ostatniej z nich (Wiośnie Ludów) obalono monarchię i po raz kolejny Francja stała się republiką (II Republika) z prezydentem Napoleonem Bonaparte (bratankiem cesarza) na czele. W 1852 r. Bonaparte dokonał zamachu stanu i ogłosił się cesarzem, przyjmując imię Napoleona III. W latach 1870-1871 trwała wojna francusko-pruska, która zakończyła się klęską Francuzów (bitwa pod Sedanem), upadkiem cesarstwa i powstaniem III Republiki. Przez dwa miesiące wiosny 1871 r. władzę w Paryżu sprawowała Komuna, próbująca wprowadzić w życie idee socjalizmu. W XIX w. Francja prowadziła eskpansję kolonialną, podporządkowując sobie m.in. znaczne obszary zachodniej Afryki. W czasie I wojny światowej kraj walczył przeciw Niemcom i Austro- Węgrom, odzyskując utraconą w 1871 r. Alzację i Lotaryngię. W czasie II wojny światowej Francja wypowiedziała Niemcom wojnę 3 września 1939 r., lecz nie wiązało się to z podjęciem działań wobec Niemiec. Wiosną 1940 r. Niemcy zaatakowali Francję i po krótkiej kampanii podporządkowali sobie północną część kraju. Na nie zajętym przez Niemców południu Francji utworzono Państwo Francuskie ze stolicą w Vichy i kolaboracyjnym rządem marszałka Petaina. W 1940 r. w Londynie gen. de Gaulle utworzył Francuski Komitet Wyzwolenia Narodowego. Po wyzwoleniu Francji przez aliantów (w tym żołnierzy de Gaulle'a) w 1944 r. utworzono IV Republikę z de Gaullem na czele. W 1958 r., od przyjęcia nowej konstytucji dającej większe uprawnienia prezydentowi, zapoczątkowała istnienie V Republika. W II połowie XX w. Francja utraciła większość kolonii.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 1623 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 25 400 USD
  • Przyrost PKB: 2,1%
  • Eksport: 284 mld USD
  • Import: 279mld USD
  • Inflacja: 1,2%
  • Bezrobocie: 12% 
  • Największe przedsiębiorstwa: France Telecom, Elf Aquitaine, AXA-UAP, Alcatel Alsthom, l'Oreal, Total, Vivendi.

TURYSTYKA

Francja jest najczęściej odwiedzanym przez turystów zagranicznych państwem europejskim. Corocznie przybywa tam około 70-80 milionów turystów, najwięcej z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Holandii, Szwajcarii, Belgii, Włoch, Hiszpanii, Stanów Zjednoczonych. Kraj ten oferuje bardzo różnorodne formy spędzania czasu. Wielu turystów odwiedza historyczne centra francuskie, przede wszystkim Paryż, Lyon, Strasburg, Niceę, Cannes, Bordeaux, Awinion, Nimes, Carcassonne, Rouen, Reims itd. Latem miliony przyjezdnych odpoczywają na wybrzeżach francuskich - zwłaszcza na Wybrzeżu Lazurowym (Côte D'Azur) nad Morzem Śródziemnym i Liguryjskim (w Nicei, Cannes, St Tropez, Antibes), na południowo-zachodnim wybrzeżu nad Zatoką Biskajską (głównym kurortem jest tam Biarritz) oraz na północno-zachodnich wybrzeżach nieodległej od Paryża Normandii i odmiennej kulturowo celtyckiej Bretanii. Wzrasta zainteresowanie wypoczynkiem na wybrzeżach Korsyki. Amatorzy sportów zimowych mają możliwość wypoczywać w doskonale przygotowanych ośrodkach alpejskich (przede wszystkim olimpijskie Chamonix i Albertville) oraz w Pirenejach. Wielką popularnością zwiedzających cieszą się renesansowe zamki w Dolinie Loary (Pays de la Loire).


KUCHNIA

Kuchnia francuska należy do najbardziej znanych i najsmaczniejszych w Europie, a spożywanie posiłków (przynajmniej obiadu) należy we Francji do bardziej celebrowanych zajęć dnia. Francja słynie z sera. Jest on produkowany z mleka krów, kóz i owiec. Głównymi regionami produkcji sera są: Owernia, Normandia, Burgundia i Masyw Centralny. Najsłynniejsze francuskie gatunki sera to: śmietankowy fromage blanc, cantal, roquefort, brie i camembert. W całym niemal kraju popularnością cieszą się naleśniki crepes i suflety. Popularnym pieczywem są bagietki oraz spożywane na śniadanie rogaliki croissant. Francuzi słyną w świecie jako konsumenci potraw z tak niezwykłych produktów jak żaby (udka) i ślimaki (przede wszystkim winniczki). Burgundia słynie z escargots i quenelles (pierożki z rybą lub mięsem cielęcym) oraz gougére (ciasto z serem). W Sabaudii spożywa się raclette (smażony na grillu i starty szwajcarski ser serwowany z ziemniakami i ogórkami). Na Lazurowym Wybrzeżu jada się zupę rybną bouillabaisse oraz (podobnie jak na innych wybrzeżach kraju) potrawy z owoców morza (np. sałatkę z ośmiornicy). Aix-En-Provence słynie z ciast z dodatkiem migdałów, a cała Prowansja z tamtejszych ziół. W Langwedocji spożywa się cassoulet - gulasz z białą fasolką, ziołami oraz mięsem. Bretończycy jedzą np. sarasin (placki z ciemnej gryki), małże (cocquilles St. Jacques lub moules mariniéres). We Francji do praktycznie wszystkich posiłków pije się wina (czerwone, różowe lub białe zależnie od posiłku). Niemal każdy region ma swoje specjały winne. Najbardziej znanym produktem przemysłu winnego Francji jest szampan - wytwarzane w Szampanii wino musujące. W rejonie Lyonu produkuje się słynne beaujolais oraz burgunda, zaś okolice Bordeaux słyną z czerwonego wina o tej samej nazwie. W Normandii pije się mocny jabłecznik - calvados, w sąsiedniej Bretanii - również jabłkowy cidre bouché i cidre doux oraz wytrawny muscadet. Dużą popularnością poza winami cieszą się także koniaki i brandy. Francuzi spożywają również znaczne ilości piwa. Kawa, pita częściej niż herbata, jest bardzo mocna, słodka i w maleńkich filiżankach. W całej Francji znaczną popularnością cieszą się także potrawy obcych kuchni, zwłaszcza arabskiej, dalekowschodniej i włoskiej.


NIEZBĘDNE INFORMACJE

Ambasada Francji w Polsce: Warszawa, ul. Piękna 1.
Ambasada Polska we Francji: Paryż, rue Talleyrand 1.

Do Paryża, Lyonu i Nicei można dostać się bezpośrednio z Warszawy samolotem. Pociągiem można dojechać m.in. do Paryża. Istnieją także połączenia autobusowe z licznymi miastami we Francji. Francuskie koleje są uważane za najlepsze w Europie, są szybkie (lub bardzo szybkie, jak słynne TGV), punktualne i wygodne, ale przy tym nie najtańsze. Komunikacja autobusowa jest znacznie gorzej rozwinięta i pokrywa swym zasięgiem przede wszystkim tereny, do których nie docierają pociągi. Dość powszechna we Francji żegluga wykorzystuje liczne w tym kraju kanały i rzeki. Popularnym środkiem lokomocji jest rower (można go wynająć na około 300 stacjach kolejowych). Banki we Francji obsługują klientów najczęściej pomiędzy 9.30 a 16.30 (z przynajmniej 1-godzinną przerwą), choć godziny otwarcia mogą się bardzo różnić. Sklepy francuskie otwarte są od 9 lub 9.30 do 18.00 lub 19.00 (przerwa na lunch obowiązuje i w tym przypadku). Aparaty telefoniczne przyjmują monety 1-, 2- i 5-frankowe oraz karty magnetyczne (za 40 i 120 franków).

Język francuski należy do grupy języków romańskich. Jest on językiem rodzimym dla około 90 milionów ludzi. Poza Francją jest używany w środkowej i południowej Belgii, w Luksemburgu, w zachodniej Szwajcarii, na południowym wschodzie Kanady (Quebec), w Monako w byłych koloniach francuskich i belgijskich (w niektórych z nich francuski jest wciąż językiem urzędowym).


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA FRANCUSKIEGO

  • Dzień dobry / wieczór - Bon jour / soir
  • Do widzenia - Au revoir
  • Proszę - S'il vous plaît
  • Dziękuję - Merci
  • Przepraszam - Pardon
  • Ile to kosztuje? - Combien ça?
  • Gdzie jest...? - Qu est...?
  • Tak - Oui
  • Nie - Non
  • Nie rozumiem - Je n' est comprende pas

MIASTA
PARYŻ

Stolica Francji, w środkowej części kraju, w centralnej części Basenu Paryskiego, przy ujściu rzek Oise i  Marny do Sekwany, w krainie historycznej Île-de-France. 2175 tys. mieszkańców (1990), zespół miejski, liczący 9318 tys. mieszkańców (1990), stanowi największą aglomerację w Europie i jedną z największych na świecie. Centrum polityczne i kulturalno-naukowe kraju oraz największy ośrodek przemysłowy.


HISTORIA

W starożytności Lutecja, rybacka osada celtyckiego plemienia Paryzjów, położona na sekwańskiej wyspie (obecnie Île de la Cité). 52 p.n.e zdobyta przez Rzymian pod wodzą Labienusa. Za czasów rzymskich rozwinęła się w ważny ośrodek handlowy, siedzibę biskupstwa i jedno z głównych miast Galii. W połowie V w. n.e. oblegana przez Hunów pod wodzą Attyli. 508 ulokował tu swą rezydencję protoplasta dynastii Merowingów, Chlodwig.

Za panowania kolejnej dynastii frankońskiej - Karolingów - miasto podupadło, stolicę kraju przeniesiono do Akwizgranu. 861 spustoszony przez Normanów. 987 założyciel dynastii Kapetyngów - Hugo Kapet wybrał Paryż na swą rezydencję królewską.

W XII w. za rządów Filipa II Augusta miasto rozbudowało się, na obu brzegach Sekwany wzniesiono mury obronne obejmujące obszar wielokrotnie większy niż sama wyspa Cité. Filip II August rozpoczął budowę katedry Notre-Dame, zorganizował Hale Targowe, przystąpił do brukowania ulic. 1215 powstał uniwersytet paryski, który szybko stał się ważnym ośrodkiem życia intelektualnego Europy.

W 1370 Karol V Mądry wybudował nowe mury obronne, biegnące w znacznej części wzdłuż dzisiejszych Wielkich Bulwarów. 1420 podczas wojny stuletniej zajęty przez Anglików, 1431 król angielski koronował się w katedrze Notre-Dame na władcę Francji. 1430 Francuzi pod wodzą Joanny d'Arc próbowali bezskutecznie odzyskać miasto.

W XVI w. Franciszek I rozpoczął budowę Luwru. Okresem zastoju dla miasta były wojny religijne, które nasiliły się po paryskiej rzezi hugonotów w  noc Św. Bartłomieja. 1590 bezskutecznie oblegany przez wojska Henryka z Nawarry, przez cały czas walk zdecydowanie opowiadał się po stronie katolików. 1648 wybuchł bunt mieszczan, w wyniku którego regentka Anna Austriaczka i kardynał J. Mazarin zmuszeni byli schronić się w Saint-Germain-en-Laye.

Za panowania Ludwika XV duży ośrodek rzemiosła i manufaktur skupionych głównie na przedmieściu Św. Antoniego. 14 VII 1789 mieszkańcy przedmieścia Św. Antoniego zdobyli Bastylię, rozpoczynając Wielką Rewolucję Francuską. 22 IX 1792 proklamowano utworzenie republiki, 21 I 1793 na Placu Zgody (wówczas Placu Rewolucji) zgilotynowano Ludwika XVI.

W okresie rządów Napoleona I (1799-1814) w Paryżu wybudowano kilka nowych mostów (m.in. Austerlitz, Iéna), nowe Hale Targowe, kanał l'Ourcq, port rzeczny la Villette, Łuk Triumfalny przy placu du Carrousel, kolumny Vendôme i Châtelet oraz rozpoczęto budowę Łuku Triumfalnego przy placu de l'Étoile i kościoła Madeleine.

Za czasów drugiego cesarstwa (1851-1870) przebudowano najstarszą część miasta - Cité, okolice Hal Targowych, plac Republiki, rejon dworców St.-Lazarre, Nord i Est, powstały bulwary Saint-Michel, Sébastopol, Strasbourg, Magenta i większość ulic odchodzących od placu de l'Etoile. 1870-1871 oblegany przez wojska pruskie ( wojna francusko-pruska 1870-1871).

1871 wybuchło powstanie zwane Komuną Paryską, stłumione przez wojska rządowe. W okresie Trzeciej Republiki Paryż rozbudowywał się nadal, na szczycie góry Montmartre wzniesiono bazylikę Sacré-Coeur, zakładano nowe szerokie arterie komunikacyjne - Avenue de l'Opéra, bulwar Raspail i in. 1887-1889 dla uczczenia Wystawy Światowej wzniesiono wieżę Eiffla.

Podczas I wojny światowej na przedpolach Paryża, nad Marną, rozegrała się zwycięska dla Francuzów bitwa, która powstrzymała ofensywę niemiecką. O jej wyniku zadecydowało przerzucenie w rejon walk 6 tys. żołnierzy francuskich paryskimi taksówkami. 1918 miasto znajdowało się pod ostrzałem niemieckich ciężkich dział, było bombardowane przez lotnictwo i sterowce.

Po wojnie w latach 20. zburzono pas fortyfikacji otaczających miasto. Przez cały okres międzywojenny rozbudowywano paryskie metro.

1940 ogłoszono Paryż "miastem otwartym", wkraczające oddziały hitlerowskie nie napotkały żadnego oporu, zajmując go 14 czerwca. W sierpniu 1944 wybuchło powstanie, po kilkudniowych walkach Francuzi uwolnili miasto od niemieckiego okupanta.

1958 z inicjatywy Ch. de Gaulle'a przystąpiono do wielkich prac modernizacyjnych. Wybudowano szereg nowoczesnych dzielnic i osiedli, głównie o charakterze mieszkaniowym (Italie, Front-de-Seine, Défense), przy Porte-Maillot wzniesiono ośrodek kongresowy. Rozpoczęto budowę szybkiej kolei podziemnej (RER), oddano do użytku lotnisko Orly.

Silnie rozwinięty przemysł maszynowy, środków transportu (produkcja samochodów, samolotów i taboru kolejowego), metalowy oraz elektrotechniczny. Nadto przemysł chemiczny, odzieżowy, skórzany, precyzyjny i optyczny, a także poligraficzny, szklarski, ceramiczny, papierniczy i spożywczy. Wielki ośrodek handlowy.

Siedziba licznych przedsiębiorstw oraz instytucji finansowych. Miejsce licznych wystaw i targów międzynarodowych (La Foire de Paris). Jeden z największych w Europie węzłów komunikacyjnych (m.in. międzynarodowe porty lotnicze Orly i Le Bourget). Port śródlądowy. Światowa stolica kultury. Wielkie centrum rozrywki (liczne rewie oraz kabarety) i mody.

Liczne szkoły wyższe - w tym znany uniwersytet Sorbona (założony w XII w.), także placówki naukowo-badawcze, znane wydawnictwa (Larousse, Hachette), 5 akademii. Jeden z największych na świecie ośrodków turystyki. Liczne muzea, m.in. Luwr, Musée de l'Homme, Musée National d'Art.


ZABYTI ORAZ ATRAKCJE TURYSTYCZNE

Architektura romańska (XI-XIII w.): chór i dzwonnica kościoła St.-Germain-des-Prés, apsyda St.-Martin-des-Champs, fragmenty kościoła St.-Pierre-de-Montmartre i bazyliki St.-Denis. Architekturę gotycką (okres wczesny - 1150-1200, okres dojrzały - XIII w., okres późny - XIV-XVI w.) okresu wczesnego reprezentują: katedra Notre-Dame, bazylika St.-Denis. Okres dojrzały: Sainte-Chapelle. Okres późny: kościoły St.-Germain-l'Auxerrois i St.-Séverin. Styl gotycki prezentują klasztory: St.-Germain-des-Prés, St.-Martin-des-Champs, część zabudowań klasztoru Ste-Genevičve. Ponadto rezydencje prywatne: Hôtel de Sens, Hôtel de Cluny (XV w.) oraz najstarsza paryska kamieniczka przy rue Volta nr 3. Gotyckie budownictwo obronne reprezentuje podparyski zamek Vincennes.

Architektura renesansowa (XVI w.) i  rokokowa (XVIII w.): część Luwru, fontanna Niewiniątek, Hôtel Carnavalet, Hôtel Lamoignon, Pałac Luksemburski, pałac Tuileries. Architektura barokowego klasycyzmu (XVII w.): Luwr, kościoły Sorbony i Val-de-Grâce, Hôtel des Invalides, Hôtel Lambert, Collčge des Quatre Nations, Obserwatorium, szpital La Salpętričre, bramy St.-Martin i St.-Denis. Architektura rokoka (XVIII w.): pałac Elizejski, Hôtel Beauharnais, Hôtel de Salm, Hôtel de Soubise, Hôtel de Rohan.

Architektura klasycystyczna - Styl Ludwika XVI (2. połowa XVIII w.): fasada kościoła St.-Sulpice, École Militaire, Panteon, Académie de Chirurgie, kościoły: St.-Philippe-du-Roule, St.-Louis-d'Antin, kolumnada Palais Royal, Pałac Sprawiedliwości. Architektura empire'u związana z pierwszym cesarstwem (1800-1815): świątynia sławy La Madeleine, portyk pałacu Burbońskiego, gmach Giełdy, łuki triumfalne na placach de l'Étoile i du Carrousel, kolumna Wielkiej Armii z posągiem Napoleona I na placu Vendôme.

Architektura historyzmu i  eklektyzmu (XIX-początek XX w.): kościoły St.-Vincent-de-Paul i Sacré-Coeur, Opera, gmach Sorbony, ratusz, liczne pałace i kamienice. W tym okresie powstały pierwsze budowle o nowoczesnych konstrukcjach: wieża Eiffla, kościół St.-Jean-Évangéliste, Théâtre des Champs Élysées.

Architektura współczesna (XX w.): pałac Chaillot, pawilon szwajcarski i brazylijski w Cité Universitaire, Ministčre de la Marine, Musée d'Art Moderne, gmach UNESCO, Centre National des Industries et des Techniques, gmach radia i telewizji, kompleks wystawowy centre Beanbourg, zespół komunikacyjny Roissy, stadion Stade de France w La Plaine-Saint Denis, Centre National d'Art et Culture.

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj