GRECJA

wstecz



 

 

PAŃSTWO W POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ EUROPIE, NAD MORZEM ŚRÓDZIEMNYM

Grecja, Republika Grecka, Ellenikí Dimokratía
Stolica: Ateny (Athine)
Powierzchnia: 131 957 km2
Ludność: 10 665 tys. (2003)
Gęstość zaludnienia: 81,1 osoby/km2
Ustrój: republika
Podział administracyjny: 9 prowincji dzieli się na 51 nomosów, 1 okręg autonomiczny (Ajon Oros) i 1 okręg miejski (Wielkie Ateny)
Język urzędowy: grecki
Jednostka monetarna: euro
Grupy etniczno - rasowe: Grecy (98%), pozostali (2%, gł. Turcy, Macedończycy, Albańczycy)
Religie: prawosławni (97%), muzułmanie (1%), pozostali (2%)
Przyrost naturalny: 0,2%o
Przeciętna dł. życia: 78,4 lat (mężczyźni 75,9 lat, kobiety 81,2 lat)
Ludność miejska: 59,7%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 18%, plantacje, użytki zielone 40%, lasy 20%, pozostałe 14%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 19,8%, przemysł 21%, usługi 59,2%
PNB na 1 mieszk.: 11 650 USD
Zadłużenie:
Święto narodowe: 25 marca (początek wojny wyzwoleńczej przeciw Turkom)


Grecja - kolebka cywilizacji europejskiej przez kilkanaście stuleci starożytności była dominującą potęgą w dziedzinie sztuki, kultury, myśli i handlu. Utraconą jeszcze w poprzedniej erze niepodległość odzyskała dopiero po dwóch tysiącleciach. Dziś, mimo poważnych dotacji płynących od prawie 20 lat z Unii Europejskiej, Grecja jest najbiedniejszym krajem wspólnoty, często krytykowanym za "przejadanie" unijnej pomocy. Nie przeszkadza to jednak wcale milionom turystów, zalewającym co roku wybrzeża greckie i podziwiającym antyczne zabytki, czyste morze i miasteczka z białymi domkami o drzwiach i okiennicach w kolorze nieba. 


HISTORIA

Od XX w. p.n.e. datuje się napływ na teren współczesnej Grecji plemion Jonów, Achajów i Eolów. Od XVI w. p.n.e. na terenie kraju dominowali Achajowie, którzy prowadzili szeroką działalność osadniczą. W XIII w. p.n.e. dominację na krajem zdobyli Dorowie. W następnych wiekach miał miejsce podział Grecji na charakterystyczne państwa-miasta. Od VIII w. p.n.e. prowadzona była akcja kolonizacyjna na odległych od Grecji terenach (np. na wybrzeżach Francji, Hiszpanii, Afryki północnej). Jednocześnie kształtowało się silne poczucie świadomości jedności etnicznej, językowej, wspólnej religii, a także miał miejsce rozwój kultury i nauki. W VI w. p.n.e. na czoło państw-miast wysunęły się Sparta na Peloponezie i Ateny w Attyce. Na początku V w. kraj musiał stawić czoła najazdom perskim (bitwy pod Maratonem w 490 r. p.n.e., Termopilami i Salaminą (480), Platejami (479). W I połowie V w. p.n.e. hegemonię nad całym krajem zdobyły Ateny pod rządami Peryklesa. Był to jednocześnie okres najbujniejszego rozwoju sztuki, filozofii i literatury starożytnej Grecji. W wyniku wojny peloponeskiej pod koniec V w. p.n.e. dominację przejęła Sparta, później Teby. W połowie IV w. p.n.e. wyrósł na północy potężny sąsiad - Macedonia. Po bitwie pod Cheroneją w 338 r. p.n.e. Grecja dostała się pod zwierzchnictwo Macedonii. Syn zwycięzcy - Filipa II, Aleksander stworzył największe w historii Grecji - choć krótkotrwałe - imperium. Jednak na terenach wschodnich, wcześniej należących do Persji, nastąpiła ekspansja kultury greckiej. Grecja, zależna od Macedonii przeżywała w IV-II w. p.n.e. rozwój kultury, sztuki i filozofii. W 168 r. p.n.e. Macedonia została uzależniona od Rzymu, a do rzymskiej prowincji Macedonia weszła także Grecja. W 27/26 r. p.n.e. utworzono w Grecji osobną prowincję rzymską - Achaję, ze stolicą w Koryncie. Jako prowincja rzymska, Grecja nie odgrywała poważnej roli politycznej ani gospodarczej, lecz utrzymywało się jej znaczenie jako wiodącego ośrodka kultury. W III-IV w. miały miejsce najazdy Gotów na Grecję. Od IV w. tereny Grecji zależne były od Bizancjum. We wczesnym średniowieczu kraj był obiektem częstych najazdów (m.in. Awarów, Bułgarów, Albańczyków, Normanów. W XIII w. istniały w Grecji państewka utworzone przez Krzyżowców. Obszary Grecji zostały w połowie XV w. podbite przez Turków. Większość wysp greckich znajdowała się w tym czasie (do XVII w.) w rękach weneckich. W 1821 r. wybuchło powstanie narodowe Greków przeciwko tureckiemu panowaniu. Kraj ogłosił niepodległość w 1822 r., jednak pełna niepodległość stała się faktem w 1830 r. W XIX i na początku XX w. kraj stopniowo powiększał swoje terytorium (szczególnie w rezultacie wojen bałkańskich 1912-1913). W I wojnie światowej Grecja brała udział od 1917 r. W latach 1920-1922 miała miejsce wojna z Turcją, która odbiła utracone niedawno wschodnie wybrzeże morza Egejskiego i wypędziła mieszkających tam Greków. W latach 1924-1935 Grecja - wcześniej monarchia - była republiką. W 1940 r. kraj został zaatakowany przez Włochy, jednak Grekom udało się ich odeprzeć, a przy tym wyzwolić południe Albanii. W 1941 r. Grecja została zajęta przez hitlerowskie Niemcy przy współudziale Włochów. W wyniku działania silnego podziemia udało się wyzwolić większą część kraju do grudnia 1944 r. Przez kolejnych pięć lat trwała wojna domowa, w której klęskę poniosły siły komunistyczne. W 1967 r. miał miejsce zamach tzw. czarnych pułkowników. Po próbie zrzucenia rządów wojskowych w 1973 r. obalony został król Konstantyn II. W 1974 r. powstał cywilny rząd Konstantinosa Karamanlisa.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 124 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 11 700 USD
  • Przyrost PKB: 3,2%
  • Eksport: 18 mld USD
  • Import: 22 mld USD
  • Inflacja: 4,0%
  • Bezrobocie: 8%

TURYSTYKA

Grecja należy do najchętniej odwiedzanych państw w Europie. Rocznie przybywa tam ponad 10 milionów turystów, najwięcej z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Włoch, USA, Szwecji i Holandii. Turyści poszukują w Grecji pamiątek jej antycznej przeszłości (liczne ruiny świątyń, amfiteatrów) i bizantyjskiej obecności (np. wiszące klasztory w Meteorze) oraz spokoju i słońca na ciepłych wybrzeżach kraju. Grecja posiada dobrze rozwiniętą, a przy tym stosunkowo tanią bazę turystyczno-wypoczynkową. Najczęściej odwiedzane rejony kraju to: Ateny, Saloniki z pobliskim półwyspem Halkidiki, Peloponez (Sparta, Olimp, Sparta, Nafplion) oraz wyspy, szczególnie Korfu i Kefalinia (na Morzu Jońskim), Cyklady (Mykonos, Paros, Delos, Santorini), Sporady (Skiatos, Skopelos, Skiros) oraz Kreta, Rodos i Karpatos na Morzu Śródziemnym.


KUCHNIA

Kuchnia grecka jest stosunkowo nieskomplikowana. Popularne dania mięsne to: souvlakia, bifteki, mousaka, kieftes, gyros. Potrawy mięsne podawane są najczęściej z frytkami (tiganites patates) lub ryżem (rizi). Popularną przystawką do dań mięsnych jest sałatka choriatiki składająca się z pomidorów, ogórków, cebuli, czosnku oraz fety. Souvlakia pita to chlebek pita z mięsem i nadzieniem. Spożywa się także dużo potraw z grilla. Dolmadhes to rodzaj greckich gołąbków, zawijanych w liście winorośli, pastitsio - makaron polany sosem śmietanowym, youvrelakia to kulki mięsa polane sosem jajeczno-cytrynowym. Tradycyjnym deserem jest baklava - orzechowy strudel na miodzie. Grecy piją dużo wina. Najpopularniejsze z nich to retsina, znana w odmianie czerwonej, białej i różowej. Popularną wódka jest ouzo z dodatkiem anyżku. Pije się także duże ilości bardzo mocnej i słodkiej kawy.


NIEZBĘDNE INFORMACJE

Ambasada Republiki Grecji, 00-432 Warszawa, ul. Górnośląska 35, tel. 622-94-60, 622-94-61, fax 622-94-64, e-mail: embassy@greece.pl
 
Ambasada Polska w Grecji: Ateny, 22 Chrysanthemon Street.

Do Aten dolecieć można z Polski samolotem rejsowym, organizowanych jest też wiele lotów czarterowych do różnych regionów kraju, zwłaszcza na wyspy. Dojazd pociągiem (z przesiadką w Budapeszcie) lub autobusem trwa przynajmniej 40 godzin. Ze względu na niepewną sytuację na Bałkanach coraz popularniejszą formą podróży samochodem do Grecji staje się przejazd przez Austrię i Włochy, skąd (z Bari lub Brindisi) dopłynąć można promem. W Grecji najlepiej rozwinięta jest komunikacja autobusowa, warto też poruszać się niezbyt drogimi, klimatyzowanymi pociągami intercity. Podróż na którąś z wysp najlepiej odbyć promem lub wodolotem. Banki greckie otwarte są najczęściej od 8.00 do 13.30 i od 15.30 do 18.00. Korzystanie z kart kredytowych staje się coraz powszechniejsze. W sklepach, podobnie jak w miastach obowiązuje przerwa obiadowa. Poczta pracuje najczęściej od 7.30 do 14.30. Numer kierunkowy kraju: 30. Językiem urzędowym jest nowogrecki, należący do grupy języków indoeuropejskich. Niektórzy Grecy, szczególnie w centrach turystycznych, znają angielski, rzadziej niemiecki i francuski.


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA GRECKIEGO

  • Dzień dobry (rano / w ciągu dnia / wieczorem) - Kalimera / Kalo mesimeri / Kalispera
  • Do widzenia - Andio sas
  • Proszę - Parakalo
  • Dziękuję - Efharisto
  • Przepraszam - Signomi
  • Tak - Nai
  • Nie - Ohi
  • Nie rozumiem - Den katalaveno

MIASTA
ATENY (ATHINE)

Stolica i największe miasto Grecji (zespół miejski 3070 tys.), duży port handlowy i pasażerski (w Pireusie), centrum kulturalne, naukowe i turystyczne kraju. Według Tezeusza miasto zostało założone około 1130 r. p.n.e. Stało się ośrodkiem kultu bogini Ateny. W mieście od końca VI w. funkcjonowały rządy demokratyczne, oparte na niewolnictwie. Rozkwit Ateny przeżywały w VI-IV w. p.n.e. (zwłaszcza pod rządami Peryklesa - "złoty wiek"), gdy były najważniejszym miastem kraju, z którym konkurować mogła tylko Sparta. W IV w. miasto znalazło się pod panowaniem Macedonii, a następnie Rzymu, jednak nadal pełniło funkcję ważnego ośrodka kulturalnego i intelektualnego. Po podziale cesarstwa na zachodnie i wschodnie, Ateny znalazły się w granicach państwa bizantyjskiego. Miasto wówczas podupadło, zamknięto Akademię Platońską, wiele cennych zabytków wywieziono do Konstantynopola. W XIII w. utworzono Księstwo Aten. W okresie zależności od Turcji miasto znacznie podupadło. W 1834 r. Ateny, będące wówczas niewielkim miasteczkiem, zostały stolicą wyzwolonej Grecji. W XIX-XX w. Ateny przeżywały okres gwałtownego rozwoju, stając się największym miastem Bałkanów. Ponad miastem, na rozległym, wysokim wzgórzu wznoszą się ruiny Akropolu (dosłownie: wysokiego miasta), niegdyś ośrodka kultu i fortecy. Pierwszą budowlą wzgórza są Propyleje (monumentalne wrota), które miały prowadzić ze świata śmiertelników do świata duchowego. Główną budowlą Akropolu jest Partenon z połowy V w. p.n.e., wsparta na potężnych kolumnach doryckich świątynia poświęcona patronce miasta. W jej wnętrzu stał niegdyś monumentalny pomnik Ateny, dzieło Fidiasza. Erechtejon z 406 r. p.n.e. ze słynnym portykiem wspartym na sześciu kariatydach jest przykładem świątyni dwupoziomowej. Na skraju wzgórza stoi maleńka świątynia Ateny Nike z końca V w. p.n.e. U podnóża wzgórza znajduje się Teatr Dionizosa z VI w. p.n.e., gdzie odbyły się premierowe przedstawienia kilku arcydzieł greckiego dramatu. Obok niego znajduje się znacznie lepiej zachowany Odeon Heroda Atticusa, wzniesiony przez Rzymian w II w. Nieopodal Akropolu oglądać można ruiny świątyni Zeusa Olimpijskiego (Olimpiejon) z VI w. p.n.e., największej w całej antycznej Grecji, a obok nich rzymski Łuk Hadriana. Na Agorze - starożytnym rynku miasta znajduje się Hefajstejon z V w. p.n.e., prawdopodobnie najlepiej zachowana z greckich świątyń. Plaka, centrum XIX-wiecznych Aten, jest dziś dzielnicą rozrywki, na jej skraju (plac Katedralny) znajduje się bizantyjska "Mała katedra" z XI-XIII w. i potężna katedra z XIX w. Dawny pałac królewski (Stary Zamek) zbudowany w 1838 r. jest obecnie siedzibą parlamentu greckiego. Obok znajduje się Pomnik Nieznanego Żołnierza, przed którym odbywa się uroczysta zmiana warty gwardii, zwanej Evzones w inspirowanych greckim folklorem strojach. Nowoczesna część Aten znajduje się pomiędzy głównymi placami miasta - Omonia i Syntagma. Państwowe Muzeum Archeologiczne posiada jedną z największych i najcenniejszych kolekcji sztuki antycznej (m.in. rzeźby, ceramika, wyroby z brązu). W Muzeum Kultury Cykladzkiej i Sztuki Antycznej oglądać można bezcenną kolekcję marmurowych rzeźb. Na Stadionie Olimpijskim rozegrano zawody pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w 1896 r.


SALONIKI (THESSALONIKI)

Największe miasto północnej Grecji i jedyne, poza Atenami duże miasto kraju (zespół miejski 980 tys. mieszk.); duży ośrodek przemysłowy, handlowy, naukowy i akademicki, centrum turystyczne. Miasto zostało założone w IV w. p.n.e. i wkrótce stało się ważnym portem i liczącym się ośrodkiem gospodarczym. W okresie rzymskim miasto było jednym z czterech ośrodków prowincji Macedonia. Dwa listy Apostoła Pawła do kościoła chrześcijańskiego w tym mieście (do Tessaloniczan) znalazły się w kanonie Nowego Testamentu. W IX w. w mieście przyszli na świat dwaj "apostołowie Słowian" - Cyryl i Metody. W latach 1204-1224 miasto było stolicą królestwa Tessaloniki, utworzonego przez Krzyżowców. W średniowieczu Saloniki były największym po Bizancjum miastem cesarstwa bizantyjskiego. Saloniki należały wówczas do największych skupisk Żydów sefardyjskich w Europie. W 1430 r. miasto zostało zajęte przez Turków. W 1917 r. znaczna część Salonik została zniszczona przez katastrofalny pożar. Od 1918 r. główne miasto i port Grecji. Z czasów rzymskich zachowały się kolumny łuku triumfalnego cesarza Galeriusza z III w. Podziwiać można szereg kościołów z okresu bizantyjskiego (wśród nich kościół św. Jerzego, wcześniej mauzoleum Galeriusza), tureckie meczety. Z XV w. pochodzi wenecka Biała Wieża (1423-1430). U podnóża gór otaczających miasto, na miejscu dawnego Akropolu, znajduje się późniejsza cytadela. W Muzeum Archeologicznym obejrzeć można m.in. cenne macedońskie wykopaliska z Verginy.

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj