HISZPANIA

wstecz



 

PAŃSTWO W POŁUDNIOWEJ EUROPIE, NA PÓŁWYSPIE IBERYJSKIM

Hiszpania, Królestwo Hiszpańskie, Reino Espańol
Stolica: Madryt (Madrit)
Powierzchnia: 504 782 km2
Ludność: 40 217 tys. (2003)
Gęstość zaludnienia: 77,6 osoby/km2
Ustrój: monarchia konstytucyjna
Data przystąpienia do Unii: 1986r.
Bezrobocie:
Długość autostrad:
Podział administracyjny: 17 regionów autonomicznych (52 prowincje)
Język urzędowy: hiszpański (kastylijski), w niektórych regionach funkcjonuje drugi język (kataloński, baskijski, galisyjski)
Jednostka monetarna: 1 euro (EUR) = 100 euro centów
Grupy etniczno - rasowe: Hiszpanie (Kastylijczycy, 72,3%), Katalończycy (16,3%), Galisyjczycy (8,1%), Baskowie (2,3%), pozostali (1%)
Religie: katolicy (96%), muzułmanie (1%), pozostali (3%)
Przyrost naturalny: 0,9%o
Przeciętna dł. życia: 77,7 lat (mężczyźni 73,9 lat, kobiety 81,7 lat)
Ludność miejska: 76,7%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 30%, plantacje 9%, użytki zielone 20%, lasy 32%, pozostałe 9%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 8%, przemysł 28%, usługi 64 %
PNB na 1 mieszk.: 14 080 USD
Święto narodowe: 12 października (odkrycie Ameryki w 1492 r. przez K.Kolumba)


Hiszpania, wbrew panującej opinii, należy do najbardziej zróżnicowanych kulturowo (a nawet językowo) państw Europy. Obok tradycyjnie utożsamianej z tym krajem corridy, flamenca i czerwonego wina, Hiszpania zaskakuje odmiennością tradycji w poszczególnych prowincjach, a spragnieni ciepłego słońca turyści z północy kontynentu odkrywają, poza naturalnymi walorami kraju, dziedzictwo tego, przez pewien czas, najpotężniejszego mocarstwa Europy. Zaliczana jeszcze w latach 70-tych do biedniejszych i najbardziej zacofanych krajów, Hiszpania stała się po dwudziestu latach konsekwentnych reform (których współautorami byli socjalistyczny rząd i król) piątą potęgą gospodarczą Europy.


HISTORIA

W starożytności Hiszpanię zasiedlali Celtowie, Grecy (wschodnie wybrzeża), Kartagińczycy. Następnie kraj dostał się pod panowanie Rzymu. W V w. większość terenów dotąd zależnych od Rzymian opanowali Wizygoci. W latach 711-714 Hiszpanię podbili Arabowie, tworząc z czasem z tych obszarów Kalifat Kordowański. Przez kilka stuleci, począwszy od VIII w., trwała stopniowa rekonkwista - odbijanie kraju z rąk arabskich. Na wyzwalanych terenach tworzyły się niezależne państwa chrześcijańskie (m.in. Kastylia, Leon i Asturia, Nawarra, Aragonia). W XIII w. w ich władaniu pozostała tylko południowa część kraju z Grenadą. Do ostatecznego pokonania Arabów przyczyniło się zjednoczenie Kastylii z Aragonią przez małżeństwo władców tych państw - Izabeli i Ferdynanda (unia personalna od 1479 r.). W 1492 r. zdobyli oni Grenadę i wyparli Arabów z Półwyspu Iberyjskiego. W tym samym roku miała miejsce zorganizowana i sfinansowana przez parę królewską wyprawa Krzysztofa Kolumba. Państwo hiszpańskie powstało oficjalnie w 1516 r. Dzięki licznym koloniom i grabieżczej polityce Hiszpanów w Ameryce, kraj ten wyrósł na jedną największych potęg światowych. Szczyt znaczenia Hiszpanii przypadł na połowę XVI w. (w okresie panowania Karola I Habsburga). W XVI-XVII w. Hiszpania podporządkowała sobie przejściowo Niderlandy i część Włoch. W 1588 r. dotkliwej porażki doznała niepokonana dotąd flota hiszpańska - Wielka Armada, wysłana przez Filipa II na podbój Anglii. Wymarcie dynastii Habsburgów w Hiszpanii spowodowało wojnę o sukcesję (1701-1714), w wyniku której Hiszpania utraciła Belgię, Luksemburg, Neapol, Sardynię i Gibraltar. W okresie napoleońskim Hiszpania była zajęta przez Francuzów, a krajem rządził Józef Bonaparte (polscy szwoleżerowie pod wodzą J. Kozietulskiego przyczynili się do otwarcia Napoleonowi drogi na Madryt przez atak na Hiszpanów w wąwozie Somosierra w 1808 r.). Osłabienie Hiszpanii spowodowało wyzwalanie się spod jej kontroli kolejnych kolonii w Ameryce. W XIX w. krajem wstrząsały kolejne wojny domowe tzw. "karlistowskie". Jeszcze w XIX w. Hiszpania utraciła na rzecz USA Kubę, Puerto Rico, Guam i Filipiny. W 1931 r. abdykował król Alfons XIII i Hiszpania została ogłoszona republiką. Po zwycięstwie lewicy w wyborach 1936 r. doszło do puczu wojskowych pod przywództwem gen. Franco. Wyniszczająca wojna domowa trwająca do 1939 r. zakończyła się zwycięstwem frankistów. Podczas obu wojen światowych Hiszpania zachowała neutralność. Po kilkudziesięciu latach rządów gen. Franco przywrócono monarchię (formalnie jeszcze za rządów dyktatora w 1969 r.). Demokratyzacja stosunków w państwie popierana przez króla Juana Carlosa I przyczyniła się do przystąpienia kraju do NATO i Unii Europejskiej oraz umożliwiła pokonanie zapóźnień cywilizacyjnych w stosunku do krajów Europy Zachodniej.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 592 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 15 000 USD
  • Przyrost PKB: 3,4%
  • Eksport: 102 mld USD
  • Import: 122 mld USD
  • Inflacja: 2,5%
  • Bezrobocie: 23%
  • Największe przedsiębiorstwa: Telefonica Nacional de Espana, Banco Bilbao Vizcaya, Banco de Santander.

TURYSTYKA

Hiszpania od lat 60-tych należy do najchętniej odwiedzanych przez turystów zagranicznych państw Europy. Sprzyjała temu procesowi demokratyzacja życia po śmierci gen. Franco, a także znaczne inwestycje w rozwój infrastruktury. Hiszpanię odwiedza corocznie około 60-70 milionów turystów, najwięcej z Francji, Portugalii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Holandii, Włoch, USA. Magnesem przyciągającym turystów są z jednej strony klimat i plaże Hiszpanii, z drugiej historyczne dziedzictwo tego kraju. Nie bez znaczenia są też ceny wypoczynku, niższe niż w większości krajów Europy Zachodniej. 22 spośród 50 prowincji Hiszpanii ma dostęp do morza. Najpopularniejsze regiony wypoczynkowe to: Costa del Sol, Costa Blanca, Costa del Azahar, Costa de Luz, Costa Dorada, Baleary oraz Wyspy Kanaryjskie u wybrzeży Afryki. Wielu turystów wypoczywa także w ośrodkach w hiszpańskich Pirenejach, Górach Kastylijskich, Iberyjskich i Betyckich. Poza miejscowościami wypoczynkowymi turystów przyciągają pełne zabytków i tętniące życiem ośrodki miejskie: Madryt, Barcelona, Kordowa, Grenada, Sewilla, San Sebastian, Walencja, Saragossa, Toledo.


KUCHNIA

Hiszpania przy swej różnorodności oferuje dużą gamę potraw. Dla całego kraju charakterystyczne jest znaczne użycie oliwy z oliwek, spożywanie pieczonego mięsa, dużej ilości ryb i owoców morza oraz warzyw. W Andaluzji jada się gazpacho - rodzaj chłodnika z czosnku, pomidorów i oliwy z oliwek, smażoną rybę. W położonych na północy rejonach Hiszpanii (np. w Galicji) spożywa się różnorodne potrawy rybne oraz frutti di mare. W stolicy kraju popularnym daniem jest codico madrileno - gulasz z kiełbasy z dodatkiem ziemniaków i zielonego groszku oraz callos a la madrilena - flaczki z szynką. W Kastylii spożywa się np. cochinillo asado - prosię z rusztu, ternera asado - cielęcinę z rusztu, picadillo de cerdo - siekaną wieprzowinę oraz sopa castellana - zupę czosnkową z kiełbasą i jajkami. Estremadura słynie z tamtejszych szynek i kiełbas. Do bardziej znanych dań na wschodnim wybrzeżu należy paella - ryż z dodatkami (najczęściej są to: kurczak, warzywa lub owoce morza). Tamtejszym napojem jest horchata - napój z migdałów ziemnych oraz granizados de limón - napój z kawałkami lodu. W Baskonii jada się bacalao a la vizcaina - dorsza w sosie pomidorowym i chiprones en su tinta - kałamarnicę w sosie własnym. Niezbędnym dodatkiem do posiłków w Hiszpanii jest wino (najczęściej czerwone), pite często z dodatkiem lemoniady. Najpopularniejsze z nich to valdepenas, oraz wina z okolic Rioja i Penedes.


NEZBĘDNE INFORMACJE

Ambasada Królestwa Hiszpanii, 00-459 Warszawa, ul. Myśliwiecka 4, tel.: 622-42-50, faks: 622-54-08.
 
Ambasada Polska w Hiszpanii: Madryt, Calle Guisando 23 bis.

Do Madrytu i Barcelony dostać się można samolotem z Warszawy. Podróż pociągiem wymaga przesiadki (najczęściej w Paryżu), do Hiszpanii kursują także autobusy. W samej Hiszpanii pociągi są dogodnym środkiem komunikacji (zwłaszcza najszybsze expreso i rapido), a przy tym oferują wiele zniżek. Autobusy są tańsze od pociągów, lecz na ogół nie przemieszczają się zbyt szybko. Na północy kraju i wschodnim wybrzeżu popularny jest autostop. Przy niektórych lotach wewnątrz kraju obowiązuje korzystna taryfa nocna. Tradycyjna siesta obowiązuje w prawie wszystkich instytucjach. Banki otwarte są zwykle od 9.00 do 14.00. W podobnych godzinach pracuje poczta (niektóre placówki dodatkowo od 16.00 do 19.00). Zwykle nie ma problemu z posługiwaniem się kartą kredytową. Język hiszpański należy do grupy języków romańskich. Posługuje się nim na całym świecie około 200 milionów ludzi (głównie w całej Ameryce Środkowej i Południowej). Mimo, że hiszpański jest językiem urzędowym kraju, w poszczególnych rejonach pielęgnowane są języki lokalne: kataloński w Katalonii, w Walencji i na Balearach, galicyjski na północnym zachodzie kraju, baskijski (jedyny nie romański) w Baskonii.


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA HISZPAŃSKIEGO

  • Dzień dobry - Buenos días (buenos dijas)
  • Do widzenia - Adiós (a'dios)
  • Proszę - Por favor (porfa'bor)
  • Przepraszam - Perdone (perdone)
  • Ile to kosztuje? - Cuánto cuesta eso? (kuando kuesto eso)
  • Dziękuję - Gracias (grasjas)
  • Gdzie jest...? - Dónde está? (donde es'ta)
  • Tak - Sí (si)
  • Nie - No (no)
  • Nie rozumiem - No entiendo (noentjedno)

MIASTA
MADRYT

Stolica Hiszpanii. Położony w środkowej części kraju, u podnóża Sierra de Guadarrama nad rzeką Manzanares. Zespół miejski 3085 tys. mieszkańców (1991).


HISTORIA

Pierwsza wzmianka o mieście, powstałym wokół mauretańskiego zamku Madżrid, pochodzi z X w. Zdobyty w 939 przez króla aragońskiego Ramira II, następnie przez Maurów i ostatecznie w 1083 przez króla kastylijskiego Alfonsa VI. Prawa miejskie w 1118. Okres wzrostu znaczenia miasta jako ośrodka handlowego rozpoczął się w XVI w.

Centralne położenie w  Kastylii sprzyjało wzrostowi znaczenia politycznego. Dwukrotnie w XVI w. (1524, 1528) zwoływano do Madrytu posiedzenia kortezów, mimo że stolicą kraju było Toledo.

W 1561 król Filip II przeniósł do Madrytu stolicę Hiszpanii. Miasto wkrótce stało się największym ośrodkiem handlowym i gospodarczym kraju. W XVII w. rozbudowane i unowocześnione. W latach 1851-1864 otrzymało pierwsze połączenie kolejowe z Aranjuez. Na przełomie XIX i XX w. Madryt przebudowano rozbierając stare fortyfikacje miejskie, unowocześniono ciągi komunikacyjne. 1873-1874 Madryt stał się stolicą Republiki Hiszpańskiej. 28 marca 1939 zajęty przez wojska generała F. Franco. Po II wojnie światowej szybki wzrost i rozbudowa miasta.


GOSPDARKA

Główny ośrodek wielkiego okręgu przemysłowego. Dobrze rozwinięty przemysł elektrotechniczny, maszynowy, włókienniczy i spożywczy, a także przemysł materiałów budowlanych i środków transportu (zakłady produkcji samochodów i taboru kolejowego). Ważną gałąź stanowi przemysł chemiczny. Dobrze rozwinięty handel i rzemiosło. Centrum komunikacyjne - sieć drogowa i kolejowa promieniście rozchodzi się ku wybrzeżom morskim i granicom państwa. Duży port lotniczy o znaczeniu międzynarodowym. Rozwinięta baza turystyczna.

Ważny ośrodek polityczny i kulturalno-naukowy. Liczne szkoły wyższe (największy w kraju uniwersytet) oraz placówki naukowo-badawcze.


ZABYTKI

Pałac Królewski (XVIII w.), Pałac Sprawiedliwości (1758), Pałac Senatu, Pałac Kongresowy (1843), Puerta de Alcalá (1778), kościół S. Pedro el Real (XV w.), katedra San Isidoro el Real (XVII w.), park Casa de Campo o powierzchni 1447 ha z Fontanną Księcia (1725), mosty, m.in. Toledański (1720-1732), Segovia (1584).

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2005 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj