LITWA

wstecz



PAŃSTWO W PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ EUROPIE, NAD MORZEM BAŁTYCKIM 

Litwa, Lietuva, Republika Litewska, Lietuvos Respublika
Stolica: Wilno (Vilnius)
Powierzchnia: 65 301 km2
Ludność: 3 592 tys. (2003)
Gęstość zaludnienia: 54,9 osoby/km2
Ustrój: republika
Podział administracyjny: 10 regionów
Język urzędowy: litewski
Jednostka monetarna: 1 litas = 100 centas
Grupy etniczno - rasowe: Litwini (81,4%), Rosjanie (8,3%), Polacy (6,9%), Białorusini (1,5%), Ukraińcy (1%), pozostali (0,9%)
Religie: katolicy (84%), pozostali (16%, gł. luteranie, prawosławni)
Przyrost naturalny: -0,25%o
Przeciętna dł. życia: 69,4 lat (mężczyźni 63,6 lat, kobiety 75,2 lat)
Ludność miejska: 74%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 38%, użytki zielone 17%, lasy 28%, pozostałe 17%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 14%, przemysł 42%, usługi 44%
PNB na 1 mieszk.: 2440 USD
Zadłużenie: 1540 mln USD
Święto narodowe: 16 luty (restytucja państwa litewskiego w 1918r.)


Litwa, jako jedyny z trzech krajów bałtyckich, była w ubiegłych stuleciach niezależnym państwem (przez krótki czas nawet królestwem). W XX w. podzieliła los swych najbliższych sąsiadów - uniezależniła się od Rosji, stając się w 1918 r. niepodległą republiką. Krótki okres samostanowienia zakończyło rzekomo dobrowolne włączenie do ZSRR. Po dekadach sowietyzacji, młoda republika rozpoczęła transformację gospodarki i starania o przyjęcie do NATO oraz Unii Europejskiej. Po pierwszych latach zachłyśnięcia się wolnością i gorliwej lituanizacji mniejszości narodowych, Litwini starają się skoncentrować swą uwagę na bardziej efektywnej przebudowie gospodarki i dostosowaniu relacji w państwie do standardów europejskich.


HISTORIA

Bałtyccy przodkowie współczesnych Litwinów zamieszkiwali tereny nad górnym Niemnem już w I tysiącleciu p.n.e. W XIII w. państwa plemienne zostały zjednoczone przez Mendoga, który w 1256 r. ogłosił się królem litewskim. W XIII i XIV w. miał miejsce szybki rozwój terytorialny kraju, przeprowadzony kosztem słabych księstw ruskich. W 1385 r., w związku z zagrożeniem Litwy właściwej przez Krzyżaków, kraj ten przystąpił do unii personalnej z Polską, a także przyjął chrześcijaństwo. W 1569 r. na mocy Unii Lubelskiej obydwa państwa utworzyły Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Większa część kraju znalazła się w wyniku II rozbioru (1793) w granicach Rosji. Tereny na zachód od linii Niemna przypadły Prusom (później weszły one w skład Księstwa Warszawskiego (1807) i Królestwa Polskiego (1815)). W 1918 r. Litwa ogłosiła niepodległość. Wilno zostało w 1920 r. zajęte przez wojska polskie i na mocy Traktatu Ryskiego ostatecznie wcielone do II Rzeczypospolitej w 1922 r. Po przewrocie prawicowym w 1926 r. wprowadzono na Litwie rządy dyktatorskie. W 1940 r. kraj został włączony do Związku Radzieckiego. Niepodległość państwo litewskie odzyskało w 1991 r.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 10 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 2 600 USD
  • Przyrost PKB: 3,0%
  • Eksport: 4 mld USD
  • Import: 6 mld USD
  • Inflacja: 8,0%
  • Bezrobocie: 6%
  • Największe przedsiębiorstwa: Mažiekiu Nafta, Lietuvos Energija.

TURYSTYKA

Litwa jest krajem nizinnym, położonym nad Bałtykiem. Krajobraz jest urozmaicony łagodnymi wzgórzami i licznymi jeziorami polodowcowymi. Litwę odwiedza wciąż stosunkowo niewielu turystów zagranicznych, najwięcej z pozostałych republik bałtyckich, Polski, Rosji, Niemiec i Szwecji. Większość przybywających odwiedza główne miasta kraju: Wilno z jego piękną starówką, Kowno, które przez samych Litwinów bywa uznawane za najbardziej litewskie w charakterze miasto kraju, oraz Kłajpedę - ruchliwy port i miasto o jednoznacznie niemieckich korzeniach. Dużą atrakcją turystyczną jest Wzgórze Krzyży pod Szawlami (Šiauliai) naszpikowane krzyżami - symbolami rozlewu krwi w różnych okresach burzliwej historii kraju. Turyści chętnie spędzają czas na litewskim wybrzeżu Bałtyku, przede wszystkim w Pałądze (Palanga), gdzie poza plażami znajdują się źródła mineralne oraz piękny park botaniczny, a także w litewskich uzdrowiskach, z Druskiennikami (Druskininkai) na czele.


KUCHNIA

W tradycyjnej kuchni litewskiej spożywa się dużo potraw mącznych - kluski, bliny, podpłomyki. Ważną pozycję w tamtejszej kuchni zajmują ryby (zarówno morskie jak i słodkowodne), rośliny strączkowe (sporządzane na zimno i na ciepło). Mięsa i wędliny (kiełbasy, boczki, szkiłłądzie, polędwice) są najczęściej wędzone. Jedną ze sztandarowych potraw jest cepelinai - duże, obłe kule ziemniaczane, nadziewane różnym farszem (mięsem, serem, grzybami, farszem jabłkowym lub śledziowym). Šaltibarščiai to zupa z buraków i ogórków, przypominająca zupę znaną w Polsce jako chłodnik litewski. Litwini piją dużo piwa, do najlepszych gatunków należy kalnapilis. Spożywa się także różnorodne kwasy warzywne i owocowe oraz kawę zbożową.


NIEZBĘDNE INFORMACJE

Ambasada Republiki Litewskiej, 00-580 Warszawa, ul. J. Ch. Szucha 5, tel.: 625-33-68, 629-05-96, faks: 625-34-40, 625-33-68, e-mail: litwa_amb@waw.pdi.net
 
Ambasada Polska na Litwie: Wilno, Smelio g-ve 20A

Pociągiem i autobusem z Polski można dojechać bezpośrednio do Wilna i Kowna, samolotem z Warszawy do stolicy kraju. Korzystanie z komunikacji autobusowej i kolejowej na Litwie jest niedrogie i dość wygodne, ale zwykle czasochłonne. Wymiana waluty jest na Litwie najkorzystniejsza w dużych bankach (np. w Vilniaus Bankas). Niektóre z banków realizują czeki podróżne. Gdzieniegdzie można płacić kartami kredytowymi. Większość lokalnych połączeń telefonicznych jest na Litwie nadal bezpłatna, ale zapewne niedługo się to zmieni. Do rozmów międzymiastowych i międzynarodowych najbardziej nadają się automaty na karty magnetyczne ( w cenie od 3,5 do 200 litów), które znaleźć można najłatwiej na dworcach kolejowych i głównych urzędach pocztowych. Numer kierunkowy Litwy: 370. Język litewski należy, podobnie jak łotewski, do grupy języków bałtyckich. Uznawany jest on za najbardziej archaiczny ze wszystkich języków indoeuropejskich. Jak w każdym post-radzieckim kraju, można się na Litwie porozumieć po rosyjsku, zaś w Wilnie i okolicy wciąż wiele osób rozumie język polski.


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA LITEWSKIEGO

  • Dzień dobry - Laba diena (wymawiaj: Laba diena)
  • Proszę - Prašau (Praszau)
  • Dziękuję - Ačiu (Acziu)
  • Ile to kosztuje? - Kiek kainuoja? (Kie kieniu oja)
  • Gdzie jest...? - Kur yra...? (Kur ira)
  • Tak - Taip (Taip)
  • Nie - Ne (Ne)
  • Nie rozumiem - Aš nesuprantu (Asz ne suprantu)

MIASTA
WILNO (VILNIUS)

Stolica Litwy, położona nad rzeką Wilią, na południowo-wschodnim krańcu republiki (595 tys. mieszk.). Od czasów późnego średniowiecza Wilno jest miastem wielonarodowościowym - poza Litwinami mieszkali tu i mieszkają Polacy, Żydzi, Rosjanie, Białorusini. Początki miasta sięgają wczesnego średniowiecza. Na początku XIV w. Giedymin zbudował tu zamek, wokół którego rozwinęła się osada. Wkrótce Wilno wyrosło na główny ośrodek handlowy Litwy i najważniejsze miasto kraju. W epoce Unii z Polską stolica Litwy przeżywała okres nieprzerwanego rozwoju. Wraz z upadkiem Rzeczypospolitej Wilno wcielone zostało do Imperium Rosyjskiego. W latach 1923-1939 znajdowało się w granicach Polski. Po zajęciu Polski przez Armię Czerwoną, Wilno zostało przekazane Litwie, lecz wkrótce - wraz z całą Litwą - inkorporowane do ZSRR. Od 1991 r. Wilno jest stolicą niezależnej Republiki Litewskiej. Starówka wileńska należy do największych i najpiękniejszych w tej części Europy. Na Wzgórzu Zamkowym znajduje się pozostałość zamku - Wieża Giedymina z XIII-XIV w. Nieopodal, na Placu Katedralnym (Arkikatedros aikšte), wznosi się katedra, pierwotnie gotycka, po przebudowie w XVIII w. przypominająca grecką świątynię. Gotycki kościół św. Anny wraz z klasztorem Bernardynów tak zachwycił Napoleona, że chciał budowlę rozebrać i przenieść do Francji. Do cenniejszych gotyckich świątyń miasta należy też kościół św. Mikołaja. Pięknymi przykładami baroku są kościoły: św. Teresy, św. Kazimierza - patrona Litwy, przekształcony w czasach radzieckich w Muzeum Ateizmu oraz kościół św. Piotra i Pawła. Przykładem architektury rokokowej w budownictwie sakralnym miasta jest świątynia św. Jana z XVIII w. Rynek wileński zdominowany jest przez pochodzący również z XVIII w. ratusz. XVII-wieczna kaplica Matki Boskiej Ostrobramskiej (Aušros Vartu Kopylčia) z obrazem MB Ostrobramskiej przyciąga tysiące katolickich pielgrzymów. Dla turystów z Polski interesująca jest wizyta na cmentarzu na Rossie, gdzie pochowanych jest wiele wybitnych postaci znanych z historii Polski. Państwowe Muzeum Sztuki (Lietuvos Dailes Muziejus) prezentuje bogatą kolekcję malarstwa litewskiego ostatnich dwu stuleci. Muzeum Adama Mickiewicza prezentuje pamiątki po poecie, szczególnie z okresu jego pobytu w Wilnie.


KOWNO (KAUNAS)

Miasto położone nad Niemnem w środkowej części Litwy (435 tys. mieszk.). Jest to liczący się ośrodek przemysłowy, jednak miasto zachowało dużo uroku i prowincjonalnego spokoju. Gród kowieński znany był już w XIII w., w XIV w. miasto zajmowane było wielokrotnie przez Krzyżaków. W XVI w. Kowno było ruchliwym portem na Niemnie. W 1731 r. miasto niemal doszczętnie zniszczył pożar. W wyniku Trzeciego Rozbioru Rzeczypospolitej Kowno znalazło się w granicach Rosji. W czasach Pierwszej Republiki Litewskiej, gdy Wilno przyłączone było do Polski, Kowno pełniło funkcje stołeczne. Centrum miasta stanowi długa, handlowa ulica Laisves aleja, przeznaczona wyłącznie dla ruchu pieszego. Na jej wschodnim krańcu znajduje się masywna sylweta kościoła św. Michała Archanioła o bogatym wyposażeniu wnętrza. Na terenie Starego Miasta podziwiać można ogromną archikatedrę, monumentalny przykład architektury gotyckiej z barokowym wnętrzem. Na Placu Rynkowym wznosi się pochodzący z XVIII w. budynek ratusza, zwany Białym Łabędziem. Warto obejrzeć też piękną, choć niestety pozbawioną oryginalnego wyposażenia, białą cerkiew z końca XIX w. Na drugim brzegu rzeki warto zwiedzić zbudowany w 1674 r. barokowy kościół i klasztor Pazaislis, obydwa pełne cennych zabytków z epoki. Pomnik Wolności w centrum miasta jest świadkiem i symbolem burzliwej historii Litwy w XX w. - został on w 1940 r. zdemontowany przez Rosjan, by na nowo pojawić się w 1989 r. wraz ze wskrzeszonym państwem litewskim. Interesujące Muzeum M. K. Ciurlionisa prezentuje prace artysty, którego pragnieniem było łączenie w jeden środek wyrazu muzyki i plastyki. Warto wpaść również do Kowieńskiego Muzeum Diabła, by obejrzeć ponad 200, niekoniecznie przerażających, figurek (choć są wśród nich także wyobrażenia Hitlera i Stalina).

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj