RUMUNIA

wstecz



 

PAŃSTWO W POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ EUROPIE, NAD MORZEM CZARNYM

Rumunia, România, Republika Rumunii, Republica România
Stolica: Bukareszt (Bucuresti)
Powierzchnia: 238 391 tys. km2
Ludność:  22 271 tys. (2003)
Gęstość zaludnienia: 93,7 osoby/km2
Ustrój: republika
Bezrobocie: %
Długość autostrad: km
Podział administracyjny: 41 okręgów i okręg stołeczny
Język urzędowy: rumuński
Jednostka monetarna: 1 lej = 100 bani
Grupy etniczno - rasowe: Rumuni (89,5%), Węgrzy (7,1%), Romowie (1,8%), pozostali (1,6% gł. Niemcy, Ukraińcy, Rosjanie, Serbowie, Słowacy, Bułgarzy)
Religie: prawosławni (87%), katolicy (5%), pozostali (8%)
Przyrost naturalny: -0,21 %o
Przeciętna dł. życia: mężczyźni 67 lat, kobiety 74 lat (2002)
Gł. miasta (liczba mieszk. w tys.): Bukareszt (2 028), Jassy (348), Konstanca (346), Timisoara (334), Kluż-Napoka (333)
Ludność miejska: 57%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 39%, plantacje 3%, użytki zielone 20%, lasy 28%, pozostałe 10%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 37,5%, przemysł 32%, usługi 30,5%
PNB na 1 mieszk.:  1 390 USD
Zadłużenie: 10 442 mln USD
Święto narodowe:


Przez trzydzieści lat po II wojnie światowej Rumunia, korzystając z pewnej niezależności w bloku radzieckim, rządzona była przez Nicolae Ceauşescu - przywódcę, który nazwał siebie "Geniuszem Karpat" i wprowadzał w życie idee godne swego geniuszu - burzył historyczne miasta (w tym dużą część XIX-wiecznego Bukaresztu) i wsie, stawiając na ich miejsce betonowe blokowiska, oraz wybudował w Bukareszcie największy budynek Europy - Dom Ludu. Wdzięczny lud rozprawił się krwawo ze swym wodzem w czasie rewolucji w 1989 r., jedynej podczas wschodnioeuropejskiej "Jesieni Ludów", która nie przebiegała pokojowo. Kolejne postkomunistyczne rządy zwlekały z wprowadzeniem reform gospodarczych, co spowodowało głęboki kryzys niewydolnej gospodarki. Próby uzdrowienia gospodarki, podjęte przez obecny prawicowy rząd, wciąż nie przynoszą (przy roszczeniowej postawie części społeczeństwa) oczekiwanych rezultatów.


HISTORIA

W VII-VI w. p.n.e. na czarnomorskim wybrzeżu powstały kolonie greckie. W starożytności ziemie dzisiejszej Rumunii zamieszkiwały także plemiona Daków, Getów, Scytów i Gotów. W 106 r. państwo Daków zostało podbite i przyłączone pod tą nazwa do imperium rzymskiego. W III w. Rzymianie zostali wyparci przez plemiona germańskie oraz Hunów. We wczesnym średniowieczu kształtują się pierwsze państwa rumuńskie. W X w. Siedmiogród został przyłączony do Węgier, zaś na wschodzie ustabilizowały się dwa księstwa: Wołoszczyzna i Mołdawia. Księstwa te w XV w. musiały uznać zwierzchność Turcji. Siedmiogród po upadku Węgier w XVI w. stał się niezależnym księstwem. Podejmowane pod koniec XVI w. próby wyzwolenia się spod władzy tureckiej i zjednoczenia państw rumuńskich nie zostały zrealizowane m.in. ze względu na przeciwdziałania potężniejszych sąsiadów (w tym Polski). U schyłku XVII w. Siedmiogród stał się częścią monarchii Habsburgów. W wyniku powstań (1821 i 1848) oraz osłabienia Turcji, podległe jej Wołoszczyzna i Mołdawia uzyskały autonomię, co rozpoczęło proces jednoczenia tych dwóch prowincji. Nastąpiło to ostatecznie w 1861 r., gdy ogłoszono powstanie Księstwa Rumunii (od 1881 r.) ze stolicą w wołoskim Bukareszcie. W wyniku wojny turecko-rosyjskiej z lat 1877-1878 Rumunia uzyskała deltę Dunaju i północną Dobrudżę, w zamian za Besarabię, która została włączona do Rosji. Po I wojnie światowej do Rumunii przyłączono Siedmiogród (przed wojną część monarchii Austro-węgierskiej), Bukowinę i Besarabię (Rosja) oraz część Banatu i południową Dobrudżę (wcześniej części Bułgarii). Terytorium państwa powiększyło się wówczas ponad dwukrotnie. W czasie II wojny światowej Rumunia, najpierw neutralna, walczyła po stronie Niemiec. W wyniku wojny Rumunia utraciła Besarabię (przyłączona została ona do istniejącej już Mołdawskiej SSR) i część Bukowiny (do Ukraińskiej SRR). W 1947 r. władzę przejęli komuniści, a król zmuszony do opuszczenia kraju. Długoletni przywódca kraju - N. Ceauşescu został obalony i rozstrzelany w 1989 r. W 1996 r. władzę przejęła, po raz pierwszy od 50 lat, prawica.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 43,5 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 1 900 USD
  • Przyrost PKB: 3,0%
  • Eksport: 8 mld USD
  • Import: 11 mld USD
  • Inflacja: 60%
  • Bezrobocie: 8%
  • Największe przedsiębiorstwa: SNPP, Renel, Sidex, Romgaz, SNCFR, Petromidia.

TURYSTYKA

Rumunia ma bardzo dobre warunki do uprawiania turystyki. Corocznie Rumunię odwiedza około 5 milionów turystów zagranicznych, głównie z krajów sąsiednich. Rumunia posiada na swym terytorium znaczną część Karpat, dysponuje pięknymi plażami nad ciepłym czarnomorskim wybrzeżu; bagnista, niedostępna, a przy tym słabo zamieszkała delta Dunaju jest rezerwatem fauny i flory. W górach Siedmiogrodu wciąż bardzo żywe są tradycje ludowe i legendy o wampirach, żyjących w licznych tu zamkach. W Mołdawii śladami przeszłości są piękne prawosławne monastyry.


KUCHNIA

Kuchnia rumuńska ma wiele cech wspólnych z kuchniami innych narodów tej części Europy. Z mięs najpopularniejsza jest wieprzowina, wołowina i drób, przyrządzane najczęściej na grillu. Rumuni chętnie spożywają danie sarmale z mielonego mięsa owiniętego liśćmi winorośli lub kapusty. Do najsmaczniejszych rumuńskich kiełbas należy pikantna mici. Popularne zupy rumuńskie to supă oraz ciorbă. Powszechnie spożywana jest kukurydziana mamaliga z masłem, serem i śmietaną. Cliatite to rumuńska odmiana naleśników, a papanaşi to pączki z dżemem i kwaśną śmietaną. Wśród trunków najpopularniejsze są wina (zwłaszcza z regionu Murfatlar) oraz śliwowica - tuică.


NIEZBEDNE INFORMACJE

Ambasada Republiki Rumunii, 00-559 Warszawa, ul. Fryderyka Chopina 10, tel.: 628-31-56, 621-59-83 628-33-00, faks: 628-52-64.
 
Ambasada Polska w Rumunii: Bukareszt, Al. Alexandru 23.

Pociągiem z Polski można dojechać bezpośrednio do Bukaresztu (podróż trwa ponad dobę), samolotem z Warszawy do stolicy kraju. Najlepszym sposobem na przemieszczanie się po Rumunii są pociągi. Istnieją cztery różne typy pociągów: intercity, ekspres (rapid), pośpieszny (accelerat) i osobowy (de persoane). Zaleca się korzystanie z I klasy, a w przypadku podróży nocą podróżowanie wagonami sypialnymi. Autobusy są zatłoczone, a podróżowanie autostopem dość często bywa ryzykowne. Wymiana waluty jest możliwa w licznych kantorach (wszystkie przyjmują dolary amerykańskie i marki niemieckie, z innymi walutami może być problem). Banki pracują pięć dni w tygodniu, od rana do popołudnia. Z rzadka jeszcze można płacić kartami kredytowymi. Większość sklepów (także spożywczych) zamykanych jest o 18.00, choć w dużych miastach istnieją całodobowe sklepy i kawiarnie. Niebieskie aparaty telefoniczne przyjmują żetony, pomarańczowe - karty magnetyczne. Numer kierunkowy Rumunii: 40. Język rumuński należy do grupy języków romańskich. Używany jest także w Mołdawii, dawnej prowincji kraju, dziś państwie niezależnym. W Siedmiogrodzie, historycznej krainie Węgier, żyje około 3 mln Węgrów, kultywujących swój język i tradycje. Znaczna niegdyś mniejszość niemiecka praktycznie w całości wyjechała do kraju pochodzenia. Część młodzieży zna angielski, starszemu pokoleniu bardziej znany jest francuski.


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA RUMUŃSKIEGO

  • Cześć - Banuă ziua (Banu-ze-ua)
  • Proszę - Va rog (Vu rog)
  • Dziękuję - Mulţumesc (Mul-tu-mesk)
  • Ile to kosztuje? - Cit costă? (Kit kostu)
  • Gdzie jest...? - Unde...? (Un-de)
  • Tak - Da (Da)
  • Nie - Nu (nu)
  • Nie rozumiem - Nu inţeleg (Nu-in-celeg)

MIASTA
BUKARESZT (BUCUREŞTI)

Stolica Rumunii, położona w południowej części kraju (2065 tys. mieszk.). Główny ośrodek gospodarki, nauki i kultury rumuńskiej. W czasach rzymskich istniała tu osada. W średniowieczu na terenie miasta zbudowano twierdzę, od XIV w. miasto bywało siedzibą hospodarów (bywał tu także Vlad Tapes, który stał się wzorem legendarnego Drakuli), by w 1659 r. ostatecznie zostać stolicą Wołoszczyzny. W 1861 r. miasto stało się stolicą Rumunii, powstałej z połączenia Wołoszczyzny z Mołdawią. Latem 1977 r. miasto nawiedziło silne trzęsienie ziemi, w wyniku którego zginęły setki ludzi. Współczesny Bukareszt jest ofiarą modernizacji, wprowadzanej w czasach Ceauşescu, gdy burzono całe dzielnice by stawiać gigantyczne osiedla z wielkiej płyty. W dziesięć lat po rewolucji 1989 r., która zmiotła władzę komunistyczną, w mieście widoczne są jeszcze ślady walk. Do najstarszych zabytków miasta należą: XVI-wieczna cerkiew Curtea Veche i klasztor Mărcuta i Mihai Vodă oraz pochodząca z XVII w. cerkiew Patriarchy. Niewielka cerkiew Creţulescu i pochodzi z XVIII w., podobnie jak kościół św. Jana, który jest częściowo wykuty w skale. Pałac Mogoşoaia zbudowano na przełomie XVIII i XIX w. Biserica Patriarhei jest głównym kościołem rumuńskiego prawosławia. Mimo modernizacji w czasach komunistycznych, zachowało się wiele interesujących przykładów architektury przełomu XIX i XX w. Arcul de Triumf, zbudowana w 1922 r. upamiętnia zwycięstwa Rumunów w czasie I wojny światowej. Symbolem epoki Ceauşescu jest gigantyczny Casa Poporului (Dom Ludowy). Interesujące Muzeul Naţional de Istorie (Narodowe Muzeum Historyczne) posiada bogatą kolekcję dzieł sztuki od neolitu po współczesność. Muzeul Colecţiilor de Artă wystawia prace współczesnych twórców rumuńskich. W Bukareszcie warto odwiedzić któryś z licznych tu parków i ogrodów (np. najstarszy Cişmigiu Gardens). Poza centrum miasta znajduje się Wiejski Skansen.


KLUŻ-NAPOKA (CLUJ-NAPOCA)

Miasto w północno-zachodniej części Rumunii (322 tys. mieszk.), historyczna stolica Siedmiogrodu, położona u stóp Gór Bihorskich. Centrum przemysłowe, naukowe i kulturalne, główny ośrodek mniejszości węgierskiej w Rumunii. Na terenie dzisiejszego miasta istniała osada Daków oraz rzymskie miasto Napoca. W średniowieczu miasto wzmiankowane było po raz pierwszy w 1173 r., w następnych stuleciach było jednym z głównych miast Siedmiogrodu, a od XVI w. ważnym ośrodkiem reformacji (w XVII-XVIII w. schronienie znalazło tu wielu polskich arian). Po I wojnie światowej miasto przyłączono do Rumunii. W Klużu zachowało się wiele zabytków: Z 80-metrowej wieży gotyckiego kościoła św. Michała, zbudowanego w latach 1350-1480, podziwiać można panoramę miasta. Przed kościołem stoi posąg króla węgierskiego Macieja Korwina. W mieście znajduje się także dom tego XV-wiecznego monarchy. Biserica Reformata (kościół reformowany) pochodzi z XV w. Rynek staromiejski zabudowany jest pałacami węgierskiej arystokracji (z pałacem rodu Banffy na czele). W Klużu znajdują się także ruiny średniowiecznej twierdzy. Warto zajrzeć do Muzeum Historii Siedmiogrodu oraz ogrodu botanicznego.


TIMISZOARA (TIMIŞOARA)

Miasto na zachodzie Rumunii (325 tys. mieszk.), główne miasto Banatu. Duży ośrodek przemysłowy, ośrodek akademicki i kulturalny. Miasto wzmiankowane było w 1212 r. jako Castrum Temisiensis. W XIV w. miasto (zwane wówczas Temesvar) było jednym z najważniejszych ośrodków handlowych i wojskowych związanego z państwem węgierskim Siedmiogrodu. Po I wojnie światowej Timiszoara znalazła się w granicach Rumunii. Aresztowanie popularnego węgierskiego księdza przez tajną policję Securitate pod koniec 1989 r. rozpoczęło krwawą rewolucję podczas której w mieście zamordowanych zostało kilkaset osób. W mieście zachowały się fragmenty dawnych fortyfikacji, XV-wieczny zamek rodu książęcego Hunyadi, katolicka katedra zbudowana w XVIII w. w stylu barokowym, a także pochodząca z tego samego okresu prawosławna katedra serbska. W mieście znajduje się wiele pięknych parków, oglądać tam można także skansen prezentujący ludowe budownictwo Banatu.

 

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj