SERBIA I CZARNOGÓRA

wstecz



 

PAŃSTWO W EUROPIE POŁUDNIOWEJ, NAD MORZEM ADRIATYCKIM 

Serbia i Czarnogóra, Serbija i Crna Gora
Stolica: Belgrad (Beograd)
Powierzchnia: 102 173 km2
Ludność: 10 655 tys. (2003)
Gęstość zaludnienia: 109,7 osoby/km2
Ustrój: republika federacyjna
Podział administracyjny: 2 republiki (Serbia i Czarnogóra), w Serbi 2 okręgi autonomiczne: Kosowo i Wojwodina
Język urzędowy: serbskochorwacki
Jednostka monetarna: 1 nowy dinar jugosłowiański = 100 para
Grupy etniczno - rasowe: Serbowie (64%), Albańczycy (14,5%), Czarnogórcy (6%), pozostali (15,5%, gł. Węgrzy, Bułgarzy, Bośniacy, Chorwaci)
Religie: prawosławni (65%), muaułmanie (19%), katolicy (4%), pozostali (12%)
Przyrost naturalny: 1,9%o
Przeciętna dł. życia: 72,3 lat (mężczyźni 69,9 lat, kobiety 74,7 lat)
Ludność miejska: 56,6%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 36%, plantacje 4%, użytki zielone 20%, lasy 29%, pozostałe 11%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 23%, przemysł 42%, usługi 35%
PNB na 1 mieszk.: 15 107 USD
Zadłużenie: 15 107 mln USD
Święto narodowe: 29 i 30 listopad (Dni Republiki, 1945)


Nowa Jugosławia jest reliktem dawnej, powstałej po I wojnie światowej, federacji narodów słowiańskich zachodniej części Bałkanów. Różnice religijne, różny poziom rozwoju gospodarczego oraz ambicje poszczególnych narodów, a zwłaszcza ich przywódców, stały się przyczyną rozpadu Federacji na początku lat 90-tych. Serbia, utożsamiana z rdzeniem dawnego związku, próbowała (bez sukcesów) militarnie przywołać do porządku republiki, które ogłosiły secesję. Rezultatem wojen były ogromne straty ludzkie w Bośni-Hercegowinie i Chorwacji, zubożenie krajów zaangażowanych w konflikt, w tym prowadzącej działania Jugosławii oraz embargo nałożone na to państwo. W 1999 r. zaogniająca się sytuacja w zamieszkałej głównie przez Albańczyków serbskiej prowincji Kosowo i brak politycznej woli Belgradu do pokojowego rozwiązania tej kwestii stała się przyczyną konfliktu między Jugosławią a Paktem Północnoatlantyckim.


HISTORIA

W starożytności na terenach współczesnej Jugosławii zamieszkiwały plemiona Ilirów, Traków i Celtów. Na czarnogórskich wybrzeżach istniały kolonie greckie (m.in. Kotor). W III w. p.n.e. kraj znalazł się w granicach imperium rzymskiego. Po podziale cesarstwa na część zachodnią i wschodnią, teren Jugosławii znalazł się w granicach Bizancjum. W VI-VII w. na tereny Jugosławii dotarli słowiańscy Serbowie. Pod koniec IX w. Serbowie przyjęli chrześcijaństwo. Kraj został zjednoczony w XII w. W tym czasie na terenie Czarnogóry istniało słowiańskie państwo Zeta. W XIV w. Serbia stała się carstwem, dochodząc w połowie tego stulecia do szczytu swej potęgi pod panowaniem cara Stefana Duszana, który włączył do swego królestwa Czarnogórę, Albanię i Macedonię. W tym czasie na południowy-wschód od Serbii rozwijała się potęga osmańskich Turków. W 1389 r. Serbia przegrała bitwę na Kosowskim Polu i obszar państwa był stopniowo zajmowany przez Turcję. Do końca XV w. teren całej Jugosławii znalazł się w granicach Turcji. Na początku XIX w. krajem wstrząsnęły krwawo tłumione powstania antytureckie. W 1875 r. na mocy Traktatu Berlińskiego Serbia i Czarnogóra uzyskały niepodległość. W okresie wojen bałkańskich na początku XX w. Serbia zajęła Albanię oraz część Macedonii. Po I wojnie światowej powstało Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców, przekształcone w 1929 r. w Królestwo Jugosławii. Stolica państwa został serbski Belgrad. W 1941 r. Jugosławia przystąpiła do Paktu Berlińskiego, co spowodowało przewrót w państwie oraz interwencję niemiecką. Wówczas na terenie kraju rozwinęła się silna partyzantka, która odbiła część kraju z rąk Niemców. Do walk o Jugosławię przystąpiły wojska radzieckie. W 1945 r. powstała pod przywództwem Josipa Broz Tito (przywódcy armii jugosłowiańskiej w czasie wojny) Federacyjna Socjalistyczna Republika Jugosławii. W 1991 r. z federacji wystąpiła najbogatsza z republik, katolicka Słowenia, następnie Chorwacja, Macedonia, a w 1992 r. Bośnia i Hercegowina. Od tej pory Federacja jest zawężona do Serbii oraz Czarnogóry.


GOSPODARKA

  • DProdukt krajowy PKB: 8,5 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 800 USD
  • Przyrost PKB: 5,0%
  • Eksport: 2,3 mld USD
  • Import: 4,4 mld USD
  • Inflacja: 30%
  • Bezrobocie: 27%
  • Największe przedsiębiorstwa: Elektroprivreda Srbije, Jugopetrol Kotor, Telekom Srbija, Naftna Industrije Srbije.

TURYSTYKA

Serbia i Czarnogóra mają wiele walorów turystycznych - malownicze Góry Dynarskie (w Czarnogórze) oraz Góry Wschodnioserbskie na wschodzie Federacji. Dużą atrakcją turystyczną są zabytkowe klasztory prawosławne (np. Studenica, Sopocani, Gračanica, Ravanica) oraz twierdze (Prizren, Djakovica, Novi Pazar) na terenie Serbii. Adriatyckie wybrzeże Czarnogóry pełne jest dobrze zachowanych średniowiecznych miast, w których znajdują się także zabytki rzymskie, a nawet wcześniejsze - greckie. Do najcenniejszych ośrodków wybrzeża należą: Sveti Stefan, Kotor, Risan, Rar, Ulcinj. Narciarstwo w Czarnogórze uprawiać można m.in. w Zabljaku u podnóży Durmitoru. Jednak ze względu na utrzymującą się od niemal 10 lat niestabilną sytuację w tej części Bałkanów kraj ten praktycznie nie jest odwiedzany przez turystów zagranicznych.


KUCHNIA

Na kuchnię Jugosławii wpływ wywierała kuchnia Turcji, pod której okupacja kraj znajdował się przez kilkaset lat. Jedną ze sztandarowych potraw tej kuchni jest pasulj (fasola) przyrządzana najczęściej z żeberkami (s asuvim rebrima). Mięso najczęściej jest pieczone (zwykle jest to jagnięcina lub wieprzowina). Serbowie spożywają także wiele potraw bezmięsnych, sałatki ze świeżych warzyw z serem (serbskie odmiany greckiej sałatki szopskiej). Popularną potrawą jest ser kajmak. Lepinja to gorący chleb faszerowany gulaszem albo serem kajmakiem. Na wybrzeżach Czarnogóry oraz na terenach naddunajskich spożywa się wiele dań rybnych. Serbowie piją śliwowicę, zaś Czarnogórcy winiak zwany vranace. Popularnymi winami w Jugosławii są m.in. biser, negotin oraz prokupac.


NIEZBEDNE INFORMACJE

Ambasada Federacyjnej Republiki Jugosławii, 00-540 Warszawa, Al. Ujazdowskie 23/25, tel. 628-51-61, 625-60-51 do 52 625-60-41, faks 29-71-73.
 
Ambasada Polska w Jugosławii: Belgrad, Kneza Milosa 38.

Przed konfliktem pomiędzy Jugosławią a NATO Polska miała bezpośrednie połączenie lotnicze z Belgradem (obecnie jest ono zawieszone). Ze względu na napiętą sytuację polityczno-społeczno-narodowościową wyjazd do Jugosławii nie jest zalecany. Język serbski należy do grupy języków południowo-słowiańskich. Poza Jugosławią używany jest przez Serbów żyjących licznie w sąsiednich republikach bałkańskich.


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA SERBSKIEGO

  • Dzień dobry (rano / w ciągu dnia / wieczorem) - Dobre jutro / Dobar ban / Dobro vecxe
  • Do widzenia - Dovidyenja
  • Proszę - Molimte
  • Dziękuję - Hvala
  • Przepraszam - Izvinite
  • Tak - Da
  • Nie - Ne
  • Nie rozumiem - Ne razumem

MIASTA
BELGRAD (BEOGRAD)

Stolica Serbii i całej Jugosławii, największe miasto federacji (1550 tys. mieszk.), położone przy ujściu Sawy do Dunaju. Główny ośrodek przemysłowy, kulturalny i naukowy kraju. Na terenie miasta istniała od IV w. osada celtycka, następnie na jej miejscu (od I w. p.n.e.) rzymska osada obronna zwana Singidunum. Po podziale cesarstwa rzymskiego miasto należało do Bizancjum. Od 1806 r. Belgrad był stolicą księstwa Serbii, od 1918 r. Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, w końcu - od 1929 r. - Jugosławii. Sawa oddziela Stare Miasto (Stari Grad) od Nowego Belgradu. Popularnym miejscem spacerowym w mieście jest bulwar Kneza Mihailova, który prowadzi do parku Kalemegdan. Tam znajdują się pozostałości rzymskiej twierdzy, oraz twierdza Kalemegdan zbudowana w latach 1717-1738. Pamiątką tureckiej obecności w Serbii jest m.in. XVII-wieczny meczet Bajrakli, przebudowany w XIX w. Liczne w mieście cerkwie pochodzą głównie z XVIII-XIX w. Do najpiękniejszych z nich należy bazylika Sveti Sava. Belgradzkie Muzeum Narodowe posiada bogate zbiory z czasów prehistorycznych, ikony, freski, malarstwo rodzime i obce. Muzeum Etnograficzne pomaga poznać jugosłowiańską kulturę.

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj