SZWAJCARIA

wstecz


 

PAŃSTWO ŚRÓDLĄDOWE W EUROPIE ZACHODNIEJ 

Szwajcaria, Schweiz, Suisse, Svizzera, Svizera, Helvetia, Konfederacja Szwajcarska, Schweizerische Eidgenossenschaft, Confédération Suisse, Confederazione Svizzera, Confederazium Svizera
Stolica: Berno (Bern)
Powierzchnia: 41 285 tys. km2
Ludność:  7 318 638 mieszkańców (2003)
Gęstość zaludnienia: 177 osoby/km2
Ustrój: republika federacyjna
Bezrobocie: %
Długość autostrad: km
Podział administracyjny: Szwajcaria jest państwem federacyjnym złożonym z 26 oddzielnych jednostek - kantonów i półkantonów
Język urzędowy: francuski, niemiecki, włoski
Jednostka monetarna: 1 frank szwajcarski = 100 rappów (centymów)
Grupy etniczno - rasowe: Szwajcarzy (80,6%), Włosi (4,8%), Jugosławianie (4,5%), Portugalczycy (1,9%), Niemcy (1,3%), pozostali (6,9%)
Religie: katolicy (46%), protestanci (40%), muzułmanie (2%), pozostali (12%)
Przyrost naturalny: 0,24%o (2002)
Przeciętna dł. życia:  mężczyźni 77 lat, kobiety 83 lat (2002)
Gł. miasta (liczba mieszk. w tys.): Zurych (337), Genewa (173), Bazylea (169), Berno (130), Lozanna (120)
Ludność miejska: 62%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 10%, plantacje 2%, użytki zielone 27%, lasy 29%, pozostałe 32%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 4%, przemysł 29%, usługi 67%
PNB na 1 mieszk.:  40 080 USD
Święto narodowe:


Szwajcaria słusznie kojarzy się z przeciętnemu Europejczykowi z dobrobytem, stabilizacją, produkowanymi tam luksusowymi zegarkami i czekoladą oraz, przede wszystkim, z wszechobecnymi Alpami. Ten niemal idylliczny obraz burzy nieco fakt, że istnieje tam, na bardzo dużą skalę, problem narkomanii, kraj przoduje w statystyce chorych na AIDS, w gospodarce od paru lat panuje recesja, a dochód narodowy per capita niegdyś nieosiągalny dla reszty Europy, został przez niektóre z państw osiągnięty (Norwegia, Dania), a nawet przekroczony (Luksemburg).


HISTORIA

W II i I w. p.n.e. obszar Szwajcarii zasiedlony był przez Celtów (Helwetów). W 58 r. p.n.e. kraj został podbity przez Rzymian pod wodzą Juliusza Cezara i przyłączony do rzymskiej Galii. Następnie wschodnia część obecnej Szwajcarii tworzyła wraz z sąsiednimi terenami prowincję Recję. W IV-V w. kraj został opanowany przez plemiona germańskie, w VI w. Szwajcaria weszła w skład monarchii Franków, a po jej rozpadzie (na mocy Traktatu w Verdun w 843 r.) w granicach państwa wschodniofrankońskiego. Kraj został schrystianizowany w VII w. W I połowie XI w. teren Szwajcarii wszedł w skład I Rzeszy Niemieckiej. W XI-XII w. kraj był podzielony na szereg drobnych organizmów państwowych. W 1291 r. kilka kantonów utworzyło zaczątek Konfederacji Szwajcarskiej - Związek Wieczysty (Ewige Bund). W ciągu XIV i XV w. kolejne regiony Szwajcarii przystępowały do Związku. W 1512 r. w wyniku udziału w tzw. wojnach włoskich Szwajcaria przyłączyła do swego terytorium rejon Lugano. Narastający w XVI w. konflikt między zwolennikami i przeciwnikami reformacji został zakończony pokojem w Kappel w 1531 r., który zarówno katolikom jak i protestantom przyznawał swobodę wyznania. W ustaleniach Pokoju Westfalskiego (w 1648 r.) po wojnie trzydziestoletniej potwierdzona została suwerenność Szwajcarii wobec Rzeszy. W czasie Rewolucji Francuskiej kraj został włączony do Francji. W 1798 r. utworzono zależną od Paryża Republikę Helwecką i przyłączono do niej kolejne kantony. W 1815 r. Kongres Wiedeński zatwierdził niepodległość Federacji Szwajcarskiej, powiększonej o francuskojęzyczne kantony (m.in. Genewę). Pod wpływem wydarzeń Wiosny ludów w 1848 r. Szwajcaria przyjęła nową konstytucję, przekształcającą ją w państwo związkowe (a nie związek państw jak było wcześniej). W czasie I i II wojny światowej kraj zachował neutralność.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 273 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 37 900 USD
  • Przyrost PKB: 1,8%
  • Eksport: 100,3 mld USD
  • Import: 94,4 mld USD
  • Inflacja: 0,5%
  • Bezrobocie: 4%
  • Największe przedsiębiorstwa: Roche Holding, Nestle, Credit Suisee Group, UBS, Swiee Re, ABB ASEA Brown Boveri (ze Szwecją), Zurich Insurance Group, Swiss Bank Corporation.

    • TURYSTYKA

    Szwajcaria ma długie tradycje turystyczne, sięgające początku XIX w. Szwajcarię odwiedza corocznie około 12-15 milionów turystów, najwięcej z Niemiec, Stanów Zjednoczonych, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch, Holandii i Japonii. Jednym z najważniejszych walorów tego kraju są Alpy z cieszącymi się międzynarodową renomą ośrodkami sportów zimowych (np. olimpijskie Sankt Moritz). Znaczną popularnością cieszą się pobyty w ośrodkach nad alpejskimi jeziorami oraz zwiedzanie pełnych zabytków i posiadających interesujące muzea dużych miast (przede wszystkim Genewy, Zurychu, Bazylei, Berna, Lozanny, Lucerny Lugano i Sankt Gallen).


    KUCHNIA

    Szwajcaria będąca zlepkiem kulturowo różniących się regionów nawiązuje w znacznym stopniu do kuchni sąsiednich państw. Na zachodzie kraju, w kantonach francuskojęzycznych dużą popularnością cieszą się sery i ich przetwory np. fondue, raclette (roztopiony ser z cebulą i ziemniakami). W Szwajcarii niemieckojęzycznej spożywa się mniej wyrafinowane niż na zachodzie, ale bardziej sycące potrawy, np. Rösti (przysmażane na brązowo ziemniaki z cebulą), Geschnetzeltes Kalbfleisch (cielęcina w sosie śmietanowym), Bündner Fleisch (pikantna wołowina suszona na wietrze). W rejonie włoskojęzycznym spożywa się m.in. pizzę i polentę (gotowane ciasto z mąki kukurydzianej). Szwajcaria należy do większych w Europie producentów (a także konsumentów) czekolady (najsłynniejszą czekoladą jest produkowany w Zurychu Lindt). Spożycie wina i piwa należy również do stosunkowo wysokich. W tak zamożnym (a przy tym zamieszkałym w ponad 10% przez ludność napływową) kraju istnieje również bardzo wiele lokali serwujących potrawy różnorodnych kuchni światowych.


    NIEZBĘDNE INFORMACJE

    Ambasada Konfederacji Szwajcarskiej, 00-540 Warszawa, Al. Ujazdowskie 27, tel.: 628-04-81, faks: 621-05-48, e-mail: vertretung@var.rep.admin.ch
     
    Ambasada Polska w Szwajcarii: Berno, Elfenstrasse 20a

    Zurych i Genewa mają bezpośrednie połączenie lotnicze z Warszawą. Działa także kilka połączeń autobusowych z miastami w Szwajcarii. Komunikacja kolejowa (istnieją koleje państwowe i prywatne) i autobusowa działa bez zarzutu, ale - jak wszystko w tym kraju - jest droga. Przy pokonywaniu niezbyt dużych dystansów popularnym środkiem lokomocji jest rower; wypożyczyć go można na prawie każdym dworcu kolejowym i zwrócić również na każdym. Autostop nie jest zbyt rozpowszechniony. Banki w Szwajcarii są otwarte od 8.30 do 16.30 lub 17.00, sklepy od 8.00 do 12.00, a po przerwie od 13.30 do 18.30. (w większych domach towarowych nie ma przerwy na lunch). Najkorzystniej jest telefonować w godzinach 17.00-7.00 i w weekendy (niższa taryfa). W powszechnym użyciu są karty magnetyczne PTT (w cenie 10 i 20 franków). Numer kierunkowy kraju: 41.

    W Szwajcarii obowiązują cztery języki urzędowe: niemiecki (posługuje się nim około 62% ludności kraju), francuski (17%), włoski (6%) oraz retoromański (1%). Język niemiecki należy do grupy języków germańskich. Jest on używany przez ludność północnych, wschodnich i środkowych rejonów Szwajcarii. Język francuski, z grupy języków romańskich, używany jest na zachodzie oraz południowym-zachodzie Szwajcarii. Język włoski należy podobnie jak francuski do grupy romańskiej i jest używany na południu kraju przy granicy z Włochami.


    PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA NIEMIECKIEGO

    • Dzień dobry (rano / w ciągu dnia / wieczorem) - Guten Morgen / Tag / Abend
    • Do widzenia - Auf Wiedersehen
    • Proszę - Bitte
    • Dziękuję - Danke
    • Przepraszam - Entschuldigung
    • Ile to kosztuje? - Wieviel kostet das?
    • Gdzie jest...? - Wo ist...?
    • Tak - Ja
    • Nie - Nein
    • Nie rozumiem - Ich verstehe nicht 

    PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA FRANCUSKIEGO

    • Dzień dobry / wieczór - Bon jour / soir
    • Do widzenia - Au revoir
    • Proszę - S'il vous plaît
    • Dziękuję - Merci
    • Przepraszam - Pardon
    • Ile to kosztuje? - Combien ça?
    • Gdzie jest...? - Qu est...?
    • Tak - Oui
    • Nie - Non
    • Nie rozumiem - Je n' est comprende pas 

    PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA WŁOSKIEGO

    • Dzień dobry (rano / w ciągu dnia / wieczorem) - Buon giorno / Buon pomeriggio / Buona sera
    • Do widzenia - Arrivedeci
    • Proszę - Per favore
    • Dziękuję - Grazie
    • rzepraszam - Scusa
    • Tak - Si
    • Nie - No
    • Nie rozumiem - Non capisco 

    MIASTA
    BERNO (BERN)

    Stolica Szwajcarii (zespół miejski 290 tys. mieszk.), położona nad rzeką Aare; duży ośrodek przemysłowy, kulturalny i turystyczny, siedziba instytucji międzynarodowych. Miasto zostało założone w 1191 r. przez księcia Bertolda V von Zähringen. Wkrótce (w 1218 r.) Berno stało się wolnym miastem Rzeszy, a w 1353 r. przystąpiło do Konfederacji Szwajcarskiej. W latach 1798-1815 miasto wchodziło w skład Francji. W 1848 r. Berno zostało wybrane na stolicę Szwajcarii. Cenne stare miasto jest zespołem ścisłej zabudowy, zgrupowanej przede wszystkim w zakolu rzeki Aare. W centrum starówki znajduje się katedra św. Wincentego, wzniesiona w stylu późnogotyckim w latach 1421-1575, na miejscu wcześniejszej XIII-wiecznej budowli. Portal katedry z 1490 r. przedstawia Sąd Ostateczny. Kościół Nydegg (Nydeggkirche) zbudowano w latach 1341-1571 na fundamentach fortecy księcia Bertolda V. Wśród pozostałości średniowiecznych obwarowań miejskich zwraca uwagę Brama Zegarowa z zegarem z 1530 r. Käfigturm (Wieża Więzienna) pochodzi z XIII-XIV w. W Bernie zachowało się wiele pięknych kamienic mieszczańskich, starych studni i fontann (m.in. Zähringer, Samson, Pfeiferbrunnen). Potężny, kryty kopułą Bundeshaus jest siedzibą rządu szwajcarskiego. Muzeum Sztuki (Kunstmuseum) posiada w swych zbiorach m.in. dzieła Fra Angelica, Rouaulta i Picasasa. Berneńskie Muzeum Historyczne (Bernisches Historisches Museum) prezentuje piękne XV-wieczne flamandzkie tapiserie i lokalną rzeźbę.


    BAZYLEA (BASEL)

    Miasto w Szwajcarii (zespół miejski 385 tys. mieszk.), położone nad Renem przy granicy z Francją i Niemcami; ważny ośrodek przemysłowy, kulturalny i turystyczny. W starożytności istniało (na terenie wcześniejszej, celtyckiej osady) rzymskie miasto Basilia. W V w. miasto zostało włączone do monarchii Franków. W 618 r. w Bazylei założono biskupstwo. W 1052 r. miasto weszło w skład Rzeszy Niemieckiej, uzyskując w XIV w. status wolnego miasta. W XV-XVI w. miasto było ważnym europejskim centrum renesansu, w XVI w. - reformacji. W 1501 r. Bazylea przystąpiła do Konfederacji Szwajcarskiej. W okresie napoleońskim miasto wcielono do Francji. W XIX w. nastąpiła szybka industrializacja Bazylei. W latach 1869 i 1912 w mieście odbyły się dwa kongresy Międzynarodówki. Katedra (Münster) została wybudowana w stylu romańskim w XI w. i przebudowana w stylu gotyckim w XIV w. Znajduje się w niej grobowiec XVI-wiecznego myśliciela - Erazma z Rotterdamu. Z wieży katedry rozciąga się piękny widok na okolicę miasta. Bogato zdobiony ratusz, wzniesiony w latach 1508-1521, jest przykładem tzw. stylu burgundzkiego w architekturze renesansowej. Wśród licznych średniowiecznych wież zwraca uwagę licząca około 900 lat Spalentor. Uliczką Elftausendjungfern-Gässlein (11 tysięcy dziewic) przechodziła według legendy pielgrzymka dziewcząt udających się do Ziemi Świętej na krucjatę dziecięcą w 1212 r. Muzeum Sztuki (Kunstmuseum) należy do najlepszych w kraju kolekcji malarstwa (m.in. prace Moneta, Matisse'a, Braque'a, Chagalla i Picassa). W Antikenmuseum oglądać można dzieła sztuki starożytnej (przede wszystkim z Grecji).


    GENEWA (GENEVE)

    Największe miasto francuskojęzycznej części Szwajcarii (zespół miejski 395 tys. mieszk.), położone nad Rodanem i Jez. Genewskim (Lemańskim); liczący się ośrodek gospodarczy, wielkie centrum kulturalne, turystyczne, jeden z ośrodków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Miasto zostało założone jako celtycka osada. W 121 r. p.n.e. osada została podbita przez Rzymian. W V w. w Genewie założono biskupstwo. Miasto podlegało Frankom oraz Burgundom i wraz z Burgundią znalazło się w XI w. w granicach Niemiec. W średniowieczu Genewa była ważnym ośrodkiem handlowym. W XV w. miasto zostało kupione przez księcia sabaudzkiego. Na początku XVI w. Genewa zbuntowała się przeciw Sabaudii i związała z kantonami szwajcarskimi. W I połowie XVI w. miasto należało do czołowych ośrodków reformacji (działał tu Jan Kalwin). W okresie napoleońskim zostało wcielone do Francji. Od 1815 r. Genewa jest częścią Szwajcarii. Od 1920 r. miasto było siedzibą Ligi Narodów, a po II wojnie światowej europejskiego biura ONZ oraz wielu międzynarodowych organizacji. Romańsko-gotycka katedra św. Piotra (Cathédrale de St. Pierre) została zbudowana w XII w. i przebudowana w XIV w. Pod jej nawą znajdują się pozostałości starszej świątyni, a z północnej wieży można oglądać panoramę miasta. Obok znajduje się tzw. Temple l'Auditoire, niewielki gotycki kościół w którym Kalwin objaśniał swe nauki. Styl gotycki reprezentują Kościoły St. Germain, St. Madeleine i St. Gervais. Ratusz miejski został wzniesiony w XVI w. i przebudowany 200 lat później. W jednej z jego sal w 1864 r. podpisano układ powołujący do życia Międzynarodowy Czerwony Krzyż. W Mason Tavel, najstarszym domu w mieście znajduje się Muzeum Starej Genewy. Na Wyspie Rousseau (Isle Rousseau) znajduje się posąg urodzonego w Genewie filozofa. Nad Jez. Genewskim w otoczeniu eleganckich parków znajduje się Palais des Nations - siedziba europejskiego biura ONZ. W Angielskim Ogrodzie (Jardin Anglais) podziwiać można słynny zegar kwiatowy - hołd złożony genewskiemu przemysłowi precyzyjnemu.


    ZURYCH (ZÜRICH)

    Największe miasto Szwajcarii (zespół miejski 845 tys. mieszk.), położone nad rzeką Limmat oraz Jez. Zuryskim; wielki ośrodek przemysłowy, finansowy i kulturalny. Pod koniec poprzedniej ery na terenie miasta istniała celtycka osada Turicum. W I w. p.n.e. została ona zdobyta przez Rzymian. W V w. osadę zasiedlili Alemanowie. W 853 r. zostało na terenie miasta założone opactwo benedyktyńskie. Szybki rozwój miasta rozpoczął się w X w. W 1218 r. Zurych stał się wolnym miastem cesarstwa niemieckiego. W 1351 r. miasto przyłączyło się do Konfederacji Szwajcarskiej. W XV-XVI w. miasto wyrosło na liczący się ośrodek tkactwa. W XVI w. Zurych był jednym z ważniejszych centrów reformacji (działał tu Huldrych Zwingli). W XIX w. w mieście powstał szereg instytucji naukowo-kulturalnych oraz banków. Znajdująca się na starym mieście romańska bazylika (Grossmünster) o dwu identycznych wieżach została wzniesiona w XI-XIII w. na miejscu starszej świątyni. Nieopodal, nad Limmatem, stoi wybitny przykład architektury późnogotyckiej - XV-wieczny tzw. Kościół Wodny (Wasserkirche). Pobliski XVIII-wieczny Helmhaus był niegdyś rynkiem, na którym handlowano odzieżą. Obok, wzdłuż Limmatquai, znajdują się piękne kamienice mieszczańskie z XIII-XVIII w. Późnorenesansowy ratusz miejski pochodzi z 1697 r. Po drugiej stronie rzeki znajduje się wzniesiona w XIII w. świątynia Fraumünster ze współczesnymi witrażami Marca Chagalla. Położony obok XIII-wieczny kościół św. Piotra (Petreskirche) szczyci się największą tarczą zegara w Europie. Na placu Lindenhof zachowały się pozostałości rzymskiej zabudowy miasta. Atmosferę dostatku świetnie prosperującego ośrodka finansowego najłatwiej jest uchwycić na pełnej ekskluzywnych sklepów, restauracji oraz banków Bahnhofstrasse.

     

     

    Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
    Copyright © 2000-2010 DT.
    Wszystkie prawa zastrzeżone!
    Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
    Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj