SZWECJA

wstecz



PAŃSTWO W EUROPIE PÓŁNOCNEJ, NAD MORZEM BAŁTYCKIM

Szwecja, Sverige, Królestwo Szwecji, Konungariket Sverige
Stolica: Sztokholm (Stockholm)
Powierzchnia: 450 tys. km2
Ludność:  8 878 tys. (2003)
Gęstość zaludnienia: 19,7 osoby/km2
Ustrój: monarchia parlamentarna
Bezrobocie: %
Długość autostrad: km
Podział administracyjny: 21 okręgów
Język urzędowy: szwedzki
Jednostka monetarna: 1 korona szwedzka = 100 öre
Grupy etniczno - rasowe: Szwedzi (90,8%), Finowie (2,5%), pozostali (6,7%)
Religie: luteranie (89%), katolicy (1%), inni protestanci (1%), pozostali (9%)
Przyrost naturalny: 0,02%o (2002)
Przeciętna dł. życia:  mężczyźni 77 lat, kobiety 83 lat (2002)
Gł. miasta (liczba mieszk. w tys.): Sztokholm (736), Goteborg (460), Malmo (255), Uppsala (187), Linkoping (132)
Ludność miejska: 83,4%
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 7%, użytki zielone 1%, lasy 62%, pozostałe 30%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 3%, przemysł 26%, usługi 71%
PNB na 1 mieszk.:  25 620 USD
Święto narodowe:


Szwecja przez stulecia (także w okresie intensywnych podbojów) należała do uboższych krajów kontynentu. Od 1815 r. na ziemi szwedzkiej nie były prowadzone działania wojenne i kolejne rządy (od 1936 r. prawie wyłącznie socjaldemokratyczne) mogły skoncentrować swą uwagę na podwyższaniu standardu życia w kraju. Dbałość o życie obywateli poszła tak daleko, że osławione szwedzkie państwo opiekuńcze, czy raczej nadopiekuńcze, nie wytrzymało obciążeń finansowych i pogrążyło się na początku lat 90-tych w poważnym kryzysie, który z najbogatszego państwa Skandynawii uczynił najbiedniejsze (obok ogarniętej kryzysem po upadku ZSRR Finlandii).


HISTORIA

Od VI tysiąclecia p.n.e. obszar Szwecji był zamieszkany przez plemiona germańskie. Od II tysiąclecia p.n.e. datuje się przemieszczanie Germanów na południe. W VII-VIII w. plemię Swionów podbiło tereny zajęte przez Gotów i utworzyło państwo, którego stolicą została Upsala. W VIII w. Szwedzi brali udział, wraz ze swymi skandynawskimi sąsiadami, w grabieżczych wyprawach na zachodzie Europy, a w IX-X w. na wschodnich wybrzeżach Bałtyku (na obszarach dzisiejszej Finlandii oraz republik bałtyckich) oraz na Rusi. W IX-XI w. nastąpiła chrystianizacja Szwecji. W XIII w. w granicach kraju znalazł się Norrland (obszar dzisiejszej Szwecji na północ od Upsali) i południowo-wschodnia część Finlandii. W 1319 r. Szwecja stała się monarchią elekcyjną. W 1397 r. po podpisaniu unii kalmarskiej kraj zawiązał unię z Danią i Norwegią, w której dominującą siłą była Dania. Szwecja wycofała się z unii trzech państw w 1523 r. w wyniku powstania pod przywództwem Gustawa Wazy. Pod panowaniem dynastii Wazów w XVI i XVII w. kraj stał się jedną z europejskich potęg. Szwecja prowadziła w tym czasie wojny z Polską (m.in. w latach 1600-1611, 1625-1629, 1655-1660), Danią, Rosją oraz państwami niemieckimi. Po niepomyślnej dla Szwecji wojnie północnej (w latach 1700-1721), znaczenie polityczne kraju zmniejszyło się. W tym czasie kraj ten utracił Inflanty, oraz część Pomorza, a w 1809 r. należącą do Szwecji Finlandię zajęły wojska rosyjskie. W latach 1814-1905 Szwecja powiązana była unią z Norwegią. W czasie obu wojen światowych neutralność Szwecji była respektowana przez walczące strony, zaś Szwecja bogaciła się na handlu z państwami zaangażowanymi w wojnę.


GOSPODARKA

  • Produkt krajowy PKB: 251 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 28 300 USD
  • Przyrost PKB: 2,9%
  • Eksport: 80,6 mld USD (2002)
  • Import: 68,6 mld USD (2002)
  • Inflacja: 2,2%
  • Bezrobocie: 8%
  • Największe przedsiębiorstwa: L.M. Ericsson, Astra, ABB ASEA Brown Boveri (ze Szwajcarią).

TURYSTYKA

Tradycje turystyki w Szwecji sięgają połowy XIX w. Obecnie Szwecja jest każdego roku odwiedzana przez około 2 miliony turystów zagranicznych. Najwięcej turystów przybywa z Norwegii, Niemiec, Finlandii, Danii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Najczęściej odwiedzanymi ośrodkami miejskimi Szwecji są: Sztokholm, Göteborg, Upsala, Lund, Malmö, Hälsingborg, Kalmar, Karlskrona. Rejonami typowo wypoczynkowymi Szwecji są prowincje Dalarma niedaleko Sztokholmu, Smoaland, wybrzeża Skanii oraz wyspy na Bałtyku - Gotlandia i Olandia. Dużą atrakcją jest podróż na odległą północ Szwecji - do kraju zamieszkałego przez Lapończyków.


KUCHNIA

Kuchnia szwedzka jest jedną z prostych, oferujących niezbyt wyszukane dania kuchni bałtyckich. Tradycyjna kuchnia szwedzka charakteryzowała się tym, że używało się w niej dużo cukru - słodziło chleb, śledzie, pasztet, zupy, lecz współcześnie spożycie cukru zostało bardzo poważnie ograniczone. Z popularnych w Szwecji ryb najchętniej spożywa się śledzie (np. marynowane, w sosie winnym, lub jako sałatkę z jabłkami, burakami i cebulą) i makrele (np. w jogurtowym sosie). Dużym uznaniem cieszą się także owoce morza. Najpopularniejsze szwedzkie zupy to: rybna sztokholmska (na białym winie i z ziemniakami), piwna (z jasnym i ciemnym piwem, żółtkiem i skórką pomarańczy), zupa z żółtej fasoli (z fasolą, słoniną i cebulą). Szwedzi piją chętnie jogurt (fil). Knäckebröd to popularne od stuleci cienkie placki z mąki owsianej. Popularnym serem jest topiony messmör. Na deser tradycyjna kuchnia szwedzka proponuje suflet z jabłek lub agrestu oraz wieniec drożdżowy. Alternatywą dla popularnego tam piwa (starköl) jest niskoalkoholowy napój lättöl. Kawa jest mocna i pita zwykle z dodatkiem śmietanki. Spożycie mocnych trunków jest przez państwo kontrolowane poprzez liczne ograniczenia w sprzedaży. W kraju, w którym ponad 10% mieszkańców to ludność napływowa, liczne są także restauracje i bary kuchni narodowych imigrantów (m.in. włoskiej, hiszpańskiej, greckiej, chińskiej).


NIEZBĘDNE INFORMACJE

Ambasada Królestwa Szwecji, 00-585 Warszawa, ul. Bagatela 3, tel.: 849-33-51 do 53, 628-97-00, 640-89-00, 640-89-90, fax: 849-52-43 640-89-83, e-mail: ambassaden.warszawa@foreign.ministry.se
 
Ambasada Polska w Szwecji: Sztokholm, Karlavagen 35.

Do Sztokholmu samolotem dolecieć można z Warszawy. Jednak większość Polaków korzysta z istniejących połączeń promowych np. z Gdańska do Oxelösund w pobliżu Sztokholmu, oraz ze Świnoujścia do Ystad na południu kraju. Istnieją także połączenia autobusowe między obydwoma państwami. Komunikacja kolejowa w Szwecji jest dobrze rozwinięta, zwłaszcza między dużymi miastami, podobnie jak komunikacja lotnicza. Autobusy szwedzkie są szybkie, a ich liczba na trasach bardzo wzrasta w ciągu weekendu. Na dalekiej północy autobusy pocztowe zabierają także pasażerów. Autostop jest rozpowszechniony na północy kraju, w innych rejonach Szwecji nie jest tak popularny. Podróżowanie rowerem jest rozpowszechnione (ścieżki rowerowe są tam liczne, zwłaszcza na południu), a jednoślady można wypożyczyć przy pomocy biur podróży. Banki w Szwecji otwarte są od 9.30 do 15.00 (niektóre do 17.30). Karty kredytowe są honorowane w wielu miejscach. Sklepy pracują między 9.00/9.30 a 18.00, w weekendy do 13.00 lub 16.00. Aparaty telefoniczne przyjmują monety 1, 5 i 10 koron. Karty telefoniczne (telefonkort) kosztują 45 lub 80 koron. Numer kierunkowy kraju: 46.

Język szwedzki należy do grupy języków germańskich. Poza Szwecją posługuje się nim niezbyt liczna mniejszość szwedzka w Finlandii (gdzie szwedzki jest drugim językiem urzędowym).


PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA SZWEDZKIEGO

  • Dzień dobry - God dag (wymawiaj: gu da)
  • Do zobaczenia - Adjö (ajö)
  • Proszę - Här är (he re)
  • Dziękuję - Tack (tak)
  • Przepraszam - Förtat (fölot)
  • Ile to kosztuje? - Vad kostar det? (wa kosta de)
  • Gdzie jest...? - Var ligger...? (wa ligger)
  • Tak - Ja (jo)
  • Nie - Nej (nej)
  • Nie rozumiem - Jag förstaar inte (ja försztor inte)

MIASTA
SZTOKHOLM (STOCKHOLM)

Stolica i największe miasto Szwecji (zespół miejski 1545 tys. mieszk.), położone malowniczo nad cieśniną łączącą jez. Melar z Bałtykiem; czołowy ośrodek przemysłowy, kulturalny i naukowy kraju, duży port morski. Ze względu na położenie na 16 wyspach miasto zwane jest często "Wenecją Północy". Miasto zostało założone w XIII w. przez namiestnika królewskiego Birgera Jarla. W XIII-XIV w. Sztokholm wyrósł na ważny ośrodek handlowy (rozwojowi sprzyjało przystąpienie miasta do Hanzy). Od 1523 r. Sztokholm jest stolicą Szwecji. Stare Miasto (Gamla Stan) jest labiryntem wąskich, średniowiecznych uliczek, położonym na południe od współczesnego śródmieścia. Zamek Królewski (Kungliga Slottet) został wzniesiony w XVII-XVIII w. w stylu barokowym i rokokowym. W zamku warto zwiedzić Królewską Zbrojownię, Skarbiec oraz sale reprezentacyjne. Obok niego znajduje się tzw. Kościół Wielki (Storkyrkan) z XIII w., przebudowany w stylu barokowym w XVIII w. W kościele tym od XV w. odbywają się ceremonie koronacji królów szwedzkich. Z kolei XIII-wieczny kościół na wyspie Riddenholm jest miejscem pochówku większości władców kraju. XVII-wieczny kościół św. Jakuba posiada piękne barokowe portale. Do bardziej znanych obiektów w mieście należy ratusz zbudowany w latach 1911-1923 na wyspie Kungsholmen. W Złotej Sali ratusza odbywa się corocznie bankiet na cześć laureatów Nagrody Nobla. W zbiorach sztokholmskiego Muzeum Narodowego znajdują się m.in. prace Rubensa, Rembrandta i Halsa. Najstarszy na świecie skansen, założony pod koniec XIX w. obejmuje poza starym budownictwem (około 150 obiektów z terenu całej Szwecji), ogród zoologiczny i hale widowiskowe. Gröna Lund Tivoli jest szwedzką wersją słynnego kopenhaskiego parku rozrywki.


    GÖTEBOR

Drugie według wielkości miasto Szwecji (zespół miejski 750 tys. mieszk.), położone na zachodzie kraju; duży ośrodek przemysłowy (m.in. siedziba koncernu Volvo), kulturalny, największy port morski Szwecji. Miasto zostało założone na początku XVII w. przez architektów holenderskich, pracujących na zlecenie króla Gustawa Adolfa II. W XIX w. Göteborg zawdzięczał swój rozwój handlowi z Anglią. Dawny arsenał miejski - Kronhuset wzniesiony w 1643 r. jest dziś siedzibą Muzeum Miejskiego. Stary Ratusz został zbudowany w XVII-XVIII w. Budynek Kampanii Wschodnio-Indyjskiej zbudowano w 1750 r. (dziś znajduje się w nim Muzeum Archeologiczno-Historyczne). Katedra w Göteborgu została wzniesiona w 1633 r. i przebudowana w XIX w. w stylu klasycystycznym. Muzeum Sztuki zawiera m.in. dzieła Rembrandta i najbogatszą kolekcję malarstwa skandynawskiego. Muzeum Morskie przybliża rozwój żeglarstwa od czasów Wikingów. Kungsportsavenyn, zwany Aleją, bulwar pełen eleganckich sklepów i kawiarni jest ulubionym miejscem spotkań mieszkańców miasta. Lunapark Lisberg należy do piękniejszych obiektów tego typu w Europie.


    MALMÖ

Największe miasta południowej części kraju (zespół miejski 475 tys. mieszk.), uznawane za bramę wjazdową do Szwecji, przez którą przepływa na północ masa turystów z południa i z nieodległej Kopenhagi; duży ośrodek przemysłowy i port morski. Miasto zostało założone w 1150 r. i do 1658 r. znajdowało się w granicach Danii. Na Wielkim Rynku znajduje się renesansowy ratusz z 1545 r., pomnik króla Karola X Gustawa oraz zabytkowe kamienice. W XIV-wiecznym kościele św. Piotra można oglądać piękne późnogotyckie freski oraz barokowy ołtarz. Do ciekawszych obiektów miasta należy także Malmöhus - dawna forteca miejska z XV-XVI w., obecnie pełniąca funkcje wystawiennicze. Za obiektem rozciąga się park pełen fontann i różnorodnych kwiatów. Centrum Formy i Przemysłu eksponuje wystawę przedmiotów użyteczności.

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj