TURCJA

wstecz



PAŃSTWO W POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ EUROPIE, NAD MORZEM ADRIATYCKIM

Turcja, Türkiye, Republika Turecka, Türkiye Cumhuriyeti
Stolica: Ankara
Powierzchnia: 780,5 tys. km2
Ludność:  68,1 mln (2003)
Gęstość zaludnienia:  87 osoby/km2
Ustrój:
Bezrobocie: %
Długość autostrad: km
Podział administracyjny:
Język urzędowy: turecki
Jednostka monetarna: 1 lira turecka = 100 kurusi (kuruszy)
Grupy etniczno - rasowe: Turcy (86%), Kurdowie (11%), Arabowie (2%), Ormianie
Religie: muzułmanie sunnici (99%), chrześcijanie (prawosławni, 0,3%)
Przyrost naturalny:
Przeciętna dł. życia: mężczyźni 69 lat, kobiety 74 lata
Ludność miejska: %
Struktura użytkowania ziemi: grunty orne %, plantacje %, użytki zielone %, lasy %, pozostałe %
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 40%, przemysł 22%, usługi 38%
PNB na 1 mieszk.:  USD
Zadłużenie: 118,3 mln USD (2001)
Święto narodowe:


Turcja była przez stulecia potęgą, władającą większą częścią Europy południowo-wschodniej. Dziś kraj ten, zepchnięty prawie w całości do Azji Mniejszej, podtrzymuje wytyczony przez reformatora Atatürka kurs pro-zachodni, dążąc od kilku dziesięcioleci w znalezienia się we wspólnocie państw zachodnich. Mimo promowania siebie jako demokratyczny i odpowiadający europejskim standardom kraj, Turcja pozostaje w swym charakterze muzułmańska i azjatycka, europejski styl życia przyjął się tylko wśród niektórych mieszkańców Stambułu i w odwiedzanych licznie przez zachodnich turystów centrach na zachodnim i południowym wybrzeżu kraju.

 

HISTORIA
 
Obszar dzisiejszej Turcji znajdował się w starożytności w granicach licznych państw, w tym Grecji (liczne kolonie zakładane na wybrzeżu Morza Egejskiego zakładane jeszcze w II tysiącleciu p.n.e.) oraz - później - Rzymu. Po podziale imperium rzymskiego na zachodnie i wschodnie, obszar Turcji znalazł się w granicach cesarstwa wschodniego, ze stolicą w znajdującym się tu Konstantynopolu (dawnym greckim Bizancjum). W II połowie XI w. wschodnie tereny obecnej Turcji zostały zajęte przez Turków seldżuckich, lecz utworzony przez nich sułtanat rozpadł się już w 1299 r. W XIV w. najsilniejsze z powstałych księstw - osmańskie podporządkowało sobie pozostałe i rozpoczęło podbój Bałkanów, bezpośrednio zagrażając Konstantynopolowi. Dawna stolica cesarstwa uległa atakom Turków w 1453 r. i stała się stolicą ich państwa. W XVI-XVII w. Turcja podbiła całe Bałkany, Węgry oraz, na Bliskim Wschodzie, Arabię. W XVII w. Turcja zaangażowana była w liczne wojny graniczne z Polską. Na koniec XVII w. (zwłaszcza od przegranej przez Turków bitwy pod Wiedniem w 1683 r.) datuje się upadek potęgi Turcji i stopniową utratę europejskich posiadłości. Na początku XX w. kraj został zawężony do rdzennie tureckich ziem (do czego przyczynił się udział Turcji w I wojnie światowej po stronie Niemiec i Austro-Węgier). W 1923 r. popularny generał Mustafa Kemal Pasza (zwany Ojcem Turków - Atatürkiem) obalił sułtanat i proklamował republikę. Wprowadził on państwo świeckie, zainicjował reformy społeczne, zastąpił alfabet arabski łacińskim. Przez prawie cały okres II wojny światowej Turcja pozostawała neutralna (wypowiedziała wojnę Niemcom w kwietniu 1945 r.). Kraj ten jest od 1952 r. członkiem NATO i, od 1964 r., członkiem stowarzyszonym EWG. Boryka się przy tym z nieuregulowanym problemem mniejszości kurdyjskiej na wschodzie kraju (w którym obie strony nie wahają się przed stosowaniem przemocy na szeroką skalę) oraz z rosnącym w ostatnich latach poparciem dla islamskiego fundamentalizmu.
 

GOSPODARKA
  • Produkt krajowy PKB: 208 mld USD
  • Produkt krajowy na 1 mieszk.: 3200 USD
  • Przyrost PKB: 4,1%
  • Eksport: 37,6 mld USD (2002)
  • Import: 43,9 mld USD (2002)
  • Inflacja: 45,2% (2002)
  • Bezrobocie: 15%

TURYSTYKA
 
Turcja - geograficznie najbliższy Europie azjatycki kraj muzułmański - jest państwem atrakcyjnym turystycznie. Przyjeżdża tam corocznie około 7-8 milionów turystów - przede wszystkim z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i krajów skandynawskich, wzrasta także liczba przyjezdnych z krajów WNP, Bułgarii i Rumunii. Magnesem przyciągającym turystów do Turcji jest Stambuł, niegdyś stolica Cesarstwa Bizantyjskiego, potem Imperium Osmańskiego. Poza dawną stolicą wielu turystów decyduje się na spędzenie urlopu na tureckiej riwierze (zwłaszcza w okolicach kurortu Antalya) oraz na wybrzeżu Morza Egejskiego. Do najważniejszych atrakcji Turcji należą ruiny starożytnych miast greckich na zachodnich krańcach kraju: Troi, Pergamonu, Efezu, Miletu, Sardes oraz gorące źródła Pamukkale z fantastycznymi tarasami z wapienia. Rzadziej odwiedzana jest stolica państwa - Ankara, zaś na wschodnie tereny Turcji docierają nieliczni turyści, zniechęceni brakiem odpowiedniej infrastruktury i niepewną sytuacją polityczną w rejonie zamieszkałym przez mniejszość kurdyjską.
 

KUCHNIA
 
Kuchnia turecka należy do bardziej znanych w świecie i uznawana jest za korzystną dla zdrowia. Spożywa się w niej dużo świeżych warzyw, produkty mleczne (szczególnie jogurt), ziarna, świeże owoce morza (przede wszystkim krewetki i małże), z mięs przede wszystkim baraninę, wołowinę i kurczęta, a także ryby. Dania tureckie nie są, jak często się przypuszcza, przesadnie pikantne. Najbardziej znaną potrawą turecka jest kebab z pieczonego (najczęściej na ruszcie) mięsa, podawany z jogurtem i sałatkami. Popularnym daniem jest pide - turecka odmiana pizzy - baranina zapiekana z serem i jajkiem na płaskim chlebku oraz dolma - potrawa z nadzieniem z mięsa i ryżu. Powszechnie spożywa się zupę z soczewicy. Typowo turecką sałatką jest imambayildi, przyrządzona z pomidorów, bakłażana oraz cebuli. Herbatę (çay) pije się w Turcji gorącą i bardzo posłodzoną, kawa (kahve) podawana jest słodka lub bez cukru. Tradycyjnym napojem jest ayran - rozrzedzony jogurt z kostką lodu i dodatkiem soli. Turcy piją dużo wina (np. Villa Doluca oraz białe i czerwone Kavaklidere) i piwa (np. Efes Pilsen). Powszechnie spożywana jest (na zimno) także anyżkowa rakia.
 

NIEZBĘDNE INFORMACJE
 
Ambasada Republiki Tureckiej, 02-622 Warszawa, ul. Malczewskiego 32, tel.: 44-32-01, faks: 44-34-37.
Ambasada Polska w Turcji: Ankara, Atatürk Bulvari 241.
 
Do Stambułu można się bezpośrednio dostać samolotem z Warszawy. Istnieją także połączenia autobusowe (podróż do Stambułu trwa 30 godzin), ale większość korzystających z nich wyjeżdża do Turcji w celach handlowych, a nie turystycznych. Pociągiem do Turcji najlepiej jechać z przesiadką w Budapeszcie. Dobrym sposobem przemieszczania się w Turcji jest korzystanie z dość sprawnie działającej komunikacji autobusowej. Pociągi tureckie są zwykle powolne. Biorąc pod uwagę duże dystanse można skorzystać również z krajowej komunikacji lotniczej (realizowanych jest około 10 lotów dziennie między Stambułem i Ankarą). Popularny jest autostop, ale nie poleca się go samotnie podróżującym kobietom. Karty kredytowe są użyteczne w niektórych restauracjach i ekskluzywnych sklepach. Banki pracują od 8.30 do 12.00 i od 13.30 do 17.00, sklepy otwarte są najczęściej od 9.30 do 13.00 i od 14.00 do 19.00 (w centrach turystycznych nierzadko do 21.00), większe poczty pracują od 8.00 do 21.00. Numer kierunkowy kraju: 090. Turcja jest krajem muzułmańskim i w wielu miejscach wymagany jest (także od turystów z Europy) skromny i schludny strój.
Język turecki należy do grupy języków oruzyjskich, od 1928 r. obowiązuje w nim alfabet łaciński. W ośrodkach turystycznych angielski i niemiecki należą do najlepiej znanych języków obcych.
 

PODSTAWOWE ZWROTY JĘZYKA TURECKIEGO
  • Dzień dobry - Merhaba
  • Proszę - Lüften
  • Dziękuję - Teşekkürler
  • Ile to kosztuje? - Kaç para?
  • Gdzie jest...? - ...nerede?
  • Tak - Evet
  • Nie - Hayir
  • Nie rozumiem - Anlamadim

MIASTA
STAMBUŁ (ISTANBUL)
 
Miasto w północno-zachodniej Turcji (zespół miejski 7950 tys. mieszk.), położone nad cieśniną Bosfor i Morzem Marmara oddzielających Europę od Azji; największe miasto kraju, czołowy ośrodek gospodarczy, kulturalny, największy port morski Turcji. Miasto zostało założone przez kolonistów greckich w VII w. p.n.e. jako Byzantion (Bizancjum). W 326 r. Bizancjum stało się z woli cesarza Konstantyna stolicą cesarstwa rzymskiego. Nazwę miasta zmieniono wówczas na Konstantynopol. Miasto stało się w okresie rządów cesarza Justyniana w VI w. największą metropolią europejską. W latach 1204-1261 Konstantynopol był stolicą cesarstwa łacińskiego. Stopniowo kurczące się pod naporem Turcji Cesarstwo Bizantyjskie zostało ostatecznie pokonane w 1453 r. Miasto przemianowano na Stambuł, a liczne świątynie chrześcijańskie zamieniono na meczety. Miasto stało się wówczas stolicą imperium otomańskiego i przyczułkiem do dalszych podbojów na terenie Europy. Stambuł pełnił funkcje stołeczne do 1923 r., gdy stolicę przeniesiono do azjatyckiej Ankary. Stambuł należy do najbogatszych w zabytki metropolii europejskich i jest miejscem przenikania się dwóch wielkich religii i tradycji - islamu i chrześcijaństwa. Większość zabytków zgrupowana jest w Starym Stambule (Sultanahmet) po europejskiej stronie miasta. Najwspanialszym zabytkiem Stambułu jest zbudowana w 532 r. (w okresie panowania cesarza Justyniana) świątynia Mądrości Bożej (Hagia Sophia). Imponująca kopuła świątyni była do czasu wzniesienia rzymskiej bazyliki św. Piotra największą kopułą na świecie. Przez pierwsze 900 lat Hagia Sophia była katedrą Konstantynopola. Po 1453 r. świątynię przemianowano na meczet Mehmeta Zdobywcy, dodając minarety. Od 1935 r. świątynia pełni funkcje muzeum. Nieopodal Hagii Sophii znajduje się Pałac Topkapi (Topkapi Saray). Od XV do połowy XIX w. pałac był siedzibą sułtanów oraz ich haremów. W ogromnym kompleksie mieszkało w tym samym czasie około 5 tysięcy osób. Do najciekawszych miejsc w pałacu należy harem składający się z około 400 sal i tarasów, oraz Skarbiec - cztery obszerne sale wypełnione drogimi kamieniami (np. dwa szmaragdy o wadze prawie 8 kg każdy) i bezcenną biżuterią. Obok pałacu znajduje się cenne Muzeum Archeologiczne ze zbiorami greckich i rzymskich antyków (w tym znaleziska z leżących na terenie Turcji Troi i Efezu). W latach 1609-1617 wzniesiony został niedaleko Hagii Sophii (i jako jej przeciwwaga) imponujący Błękitny Meczet (Sultan Ahmet Camii) o 260 witrażach i sześciu minaretach. Obok niego znajduje się park na miejscu ogromnego rzymskiego hipodromu, który mógł pomieścić 100 tysięcy widzów i gdzie odbywały się wyścigi rydwanów i przedstawienia cyrkowe. Pozostały po nim do dziś Kolumna Konstantyna, Kolumna Serpentyna i Egipski Obelisk. Po zachodniej stronie hipodromu znajduje się XVI-wieczny pałac Ibrahima Paszy, wielkiego wezyra i zięcia sułtana Sulejmana Wspaniałego. W pałacu mieści się obecnie interesujące Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamskiej. Kolejną atrakcją miasta jest Kapali Carşişi - Wielki Bazar - zbudowany w połowie XV w. przez Mehmeta Zdobywcę. Bogato zdobiony bazar zawiera około 4000 sklepów, kawiarenek, herbaciarni i restauracji. Obok niego znajduje się nie mniej interesujący targ starych książek (Sahaflar Carşişi). W najbliższej okolicy zbudowano w XVI w. piękny meczet Süleymaniye, w którym pochowany jest sułtan Sujeman Wspaniały i budowniczy meczetu - architekt Sinan. Na Nowym Mieście znajduje się 62-metrowa Wieża Galata, zbudowana w 523 r. przez cesarza Justyniana i odbudowana w XIV w. przez Genueńczyków. Nad Bosforem, w otoczeniu parków wznosi się Meczet oraz Pałac Dolmabahçe, zbudowane w połowie XIX w. Pałac - mieszanka stylu tureckiego, hinduskiego i europejskiego - stał się siedzibą sułtana po przeprowadzce z Topkapi w 1856 r., i był nią aż do ogłoszenia republiki w 1923 r. Następnie był siedzibą twórcy nowoczesnego państwa tureckiego i premiera - Mustafa Kemala Paszy (Atatürka - Ojca Turków).

 

Reklama | O Nas | Mapa Strony | Friko.pl
Copyright © 2000-2010 DT.
Wszystkie prawa zastrzeżone!
Wyszukiwarka ofert agroturystycznych i noclegowych Agro4You.pl
Kontakt Informacje o stronie Dodaj do ulubionych Szukaj